close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

Rauf Parfi. Ko'zlar

код для вставкиСкачать
Rauf Parfi (Tursunali Parfiev) 1943 yil 27 sentyabrda Toshkent viloyatining Sho‘ralisoy qishlog‘ida tug‘ilgan. O’zbekiston xalq shoiri (1999). ToshDUning filologiya fakultetini tugatgan (1960—65). Ijodi 60-yillardan boshlangan. Dastlabki she’rlar to
РАУФ ПЛРФИ
Иўвпар
ШЕЪРЛАР
Гаф ур Ғулом номидат
Адабиёт ва санъат нашриёти
Тошкент — 1978
www.ziyouz.com kutubxonasi
70403— 102
352 ( 0 6 ) — 78
—
'в
I афур Ғулом номидаги Адабиёт
сан ъ ат нашриёти, 1978 й.
www.ziyouz.com kutubxonasi
Онам Сакина Иса қизига
багишлайман.
БАҒИ Ш Л О В
Д ўстн м . длида ие бор сўзлайм зн сснга...
Тахайю л майига термуламан жнм .
У нда ж нлва қнляр аж нб аланга,
Ун да ичнлмагая менинг ёшлигим.
Хаёл гнрдобида чўмнлиб ётар,
У я л а юа кўрсатар яшнагап сароб.
Кунларим тугнлнб, муиларим ботар,
Қандайии м ўъж иза, дўстим, бу шароб!
А ста варақлайман ўтган кунларки,
Гўэал хитпбимдир қ адаҳ лолагун.
Келар болалихнннг аэиз унлари,
Аэиз жўраларим, қайдасиз бугун?
Қайдадир изғндим, нимадир и.злаб,
Нимаднр англамай бсқут пешона,
Шнрин афсоналар айтиб юлдузлар
Гн и га чорларди мени ягона
Ҳар нарса соф эдн, ҳар нарса порлоҳ,
Г ўё гўзалликдан нборат олам ...
Улнмкн ўйлардим юракдак бнроқ
О дамдан ўтганда эаррача алам.
Ҳар ким ҳам сш ликда ж асур, ж ангарп,
Ҳаётдан п ўъ ж и за кутарднм, ҳайҳот,
Отилднм очофат кимса сингари,
Мсни мўъжиэага тўйдирди ҳаёт.
Бнр вдқтлар шундакя қайғурарднм, оҳ,
Бир саҳтлар шунчаки ухламасдим мен.
Ш укчаки тун бўйн йиғлардим, аммо
www.ziyouz.com kutubxonasi
Еш лнгим , сен учун йиғламасдим мсн...
Мен анди, мен энди шундай аф тода,
На саж да қилгайман, на дуойнбад.
Қўлим да лорлайди арғувон бода,
Сшлигим, ёшлигим, сен унда ф ақ ат.
Эндн хўл яшаднм. Ш ун ақа дуне...
Ҳар сафар қўлим га олганда қалам
Т йлайм аи: кетяпман йўқликка қараб,
Б у балки сўнггп шеър, бу балхн видо.
Х асл шаробидан қуйнб бер яна,
Қ уй гил, тўкнлмаснн эаррача илҳом.
Қани эй, кўзимнн чирт юмнб, мана,
Ичнб тугатайин уни батамом!
1966
www.ziyouz.com kutubxonasi
ВАҚТ
В а қ т ўтмоқда,
Нонуш таси йўқ, туш л и гя йўқдир
V давомли ҳаракат уйқусида.
В а қ т ўтмоқда.
унннг,
Сочларини юлар В ақ т
Совуқкон ўрнимнз устида.
Деразани очинг,
Ш амоллар кирснн,
Хонангиэ нафасга тўлснн,
М усаффо наф асга...
У тган вэқтлар,
бекор вақтлар
кўриниб турсин
кўкрак қафасдан.
Ватан ликда ва Қуёш ликда
Қурайлнк!
Қ урайлих иморат
оловли,
навқнран ёшликдан!
Қани эй, ю гурикг,
Ю гурайлик!
Эш иклардан бошларни ҳанданг!
Тупроқ — Онамизни
кўэимиэга олайлик.
Томирларга Вақтяи бойланг —
Темирларга,
Бойлайлик!
В а қ т ўтм о қда...
1964
www.ziyouz.com kutubxonasi
ОДДИЙ К А С РЛ А Р
В ақ т.
Биз уки бўламиз дақнқл, соатларга,
Кунларга оа ойларга.
Иилларин варакдек йиртиб оламиз
В ақ т китобидан.
Вақт —
Бош миямиэдан тўкилган асрлар.
Ш у вақт тепасида муаммодир... баъзан
Оддий касрлар деб атаганиммз.
Вьетнамда отилган ўқ,
Туркияда юпун бир бола,
Алабам адан учган чинқириқ,
Ватанидан ж удо бўлган х з л қ ,
Евузларни асраган замон...
Доим қонни эслатиб турар,
Нпнни кесган пичоқ
Ҳамда ов милтиқлари.
Кўзнмиз неларни хотирга солмас:
Хотирамизнинг кўэларн.
'1апи гўё андак қиснлган...
Слкаларда қўндақ иэлари.
Оддий касрлар, деймнз-да, энди.
Учар гилам афсонасидан
Космнк ракеталар масофасида
Чарчаган оёқларимиз...
(3
www.ziyouz.com kutubxonasi
В ақ т бир девор бўлса,
Калбимиэни соат сингари
13у деворга қўйганмиэ осиб.
В а қ т худ о эмас!
Зотан, ҳар нарсанннг,
Ҳар кимнинг ўэ худоси бор...
Ж ар аҳатлар н бор
Қаҳрамон ва жнноятчи асримнинг.
Кер ак... керак бнр буюк жарроҳ,
Токи уни юлмб ташласин,
Токи эркин яшасин ж аҳон,
Владимир Л енин...
Бош мнямиэдан тўкилган асрлар
Бунёд этган мазмун...
Лекин ҳалн оғринди
Мпак бнлан тикилган ерлар...
Оддий
касрлар, деймиэ да...
1965
www.ziyouz.com kutubxonasi
Н О ЗИ М НИ Н Г
САДОСИ
Кетди Н о зи т
Келар Нозмм овоэн:
Кипрккларим спқчилмгнда
Менинг кўзим — менинг дунҒм.
Ҳ аср ат янглнғ,
ж аннат янглиғ менннг дунЕм
фнкрларим
соқчилигида.
Атрофнмда айланар энг лардли,
З н г бахтли тнрнклнк сайёрасн,
Мен унинг ўртасида
Ж аҳо н кабн к а тта ва нораснда.
1;ўз ёшларим қалбимни овутмади,
Кўэларим йиғласа
Қалбим йиғлар чораснз,
Калбим йкғлаганда
Кўэларим тўхадн
аччиқ ёш.
Қуёш ! Қуёш — бир бош1
Кўэларнмни қалбимдан айрн тутм аднм ...
.
...Бир садо —
Нознмнннг садпси —
Спчилар.
Мнллионларнннг сон мннг кўчаларига
Дунёнинг энг ёруғ
Дунёнинг энг қора кечаларига...
Нозим... Нознм...
Кетди Нояим.
8
www.ziyouz.com kutubxonasi
Қолди Нозим садоси.
С адон и д г а к с садоси.
А кс садонинг акс садоси.
Садога ўраляш нб борар тобора
Б у дунё.
Садо кенгликларн теран боқяр менга
Ноэим Ҳ икм ат кўалари ила.
196:1
www.ziyouz.com kutubxonasi
4
ВА ТА Н Ҳ А Қ И Д А Б Е Р Н Д
И ЕН Ц Ш ГА ' М АҚТУБИ М
Ватаи ҳацида сенга, Бернд,
Б у мактубнн ёзаетган пантим
Таш царнда ҳпр ёғмокда ээгнн-ээгин,
Огпоҳ-опгоқ, лўлпи-лўппн. Неларни ёғар
қор?
Тахайю л ёғар. Тахайш л отнга мннган огмон.
Бернд, бундан яш аш , ахир, кўп қнниндир балким
Бсрнд балким хасталаган бизни бемаврид
Иигирманчи аср, деб номланган оғрнқ
Мен шундай туш унам ан Ватанни.
Утинаман, баландпаряоз сўзлар, деб ўйлама тағнн.
Эҳтнмол, ечнб ташлашимиэ керакдир қора рўмолинн
Дардли хотиротпннг м унглуу бошидан.
Эхткм ол, биэпн орзулар аҳангнда алдаётгаплпр
Тўгрисида ўйлашимиз керакдир кўпроқ.
Қор ёғмоқдадир, Ҳофиэам арқоғнга ёзнлмоқдсдир
шашмақом —
Менинг Ватанимнннг тимсолн бўлнб.
Мен шундай туш унаман В атгн н и .
Қор эса ёғмоқда.
Унутиш мумкнн бўлм аган нарсаларни
Бирданига ёғмоқда...
Освенцимни унутиб бўлса наҳот?!
I
Ҳоэнрги
замон
немис
шоирн
10
www.ziyouz.com kutubxonasi
(Г Д Р ),
Ҳар сафар ғайри инсоний ўкираман Армин М юллер1
«Осаенцимаини ўқиганнмда.
Ёдингдадир унда; —
Чор қирра трубалардан
.
Ш амолларга бўккан тутун лар ўрлар,
Сариҳ чанг сингарн
Епншар тутун .
Д ар ахтлар шохнда собит, ўлик қор
Қор. Қор. Инсон товушларига тўлиқ қор.
Сочларга т ў л а ту ту н . Суяклар чанги.
Бас, қор. Л екин ёғмоқдаднр у, ээгин-ээгин.
Аччиқ бир шеър бўғэимга келиб тиқилдя.
Кўэларнм га сачрадн Бехер шеърининг қони,
Тўсиб қўйди қорларни,
Кўзларимнннг деаорнда эса ёлғиэ ш афақ ўртяги.
Германня, сен ул қора кунларда
Қаерларда адннг, кимларга баш эгдинг,
Кимларга қисматннгни топшнрнб қўйдинг?!
Мен ш ундай туш унаман Ватанни.
Ун утиш га арзир б ахт, шон-шуқрат, бош қа...
Унутилм ас нарса ф ақат фоже, Ватандир.
Ун утганлар нинг ҳар қандай ишнда саҳв бўлгай,
Хатп бўлгай доим о..
Улар
Улар
Улар
Қасру
Ҳ атто
қоғоэнинг юэига пул ёэадилар...
она тилин унутадилар тахтчасининг еннда...
алдоқдан, шарбатдаи, қнп-қиэил гўш тд ан
нморат.тар қурадилар бемалол...
симаб кўрадилар нродаларян, бардошларин,
чидамларин.
Гарчанд жирканч, аянч тую лади ўэ ҳаётлари,
I
Ҳоэирги эамои немис шоири (ГД Р )П
www.ziyouz.com kutubxonasi
Уллрни кийнайди ҳатто ,
Виждон азоби.
Баъэаи истаб коладилар
Темир й$.1 га буЯимларяни дўмиб ётмаини,
Е х и бир япон фильмидаги кабн ўэ боЕмларини
ўэ.пари
Қилич бнлан сскин, роҳнтланиб кесиб таш ламакнн.
самурайлар каби ўз қормнларини бутуи
ёк и
қолида
сўйнб олмакни.
Лскин бундай қилмас.тикка бардош бор у.тарда,
ж асорат бор.
Бундан баттарнни кўргаплар улар,
Виждон қийноғини иўрганлар алир .
Ш у пайт Ватан кўэ ўнгкм да Бўлар намоён.
Қор ёгмоқда.
Нега қор қол-қора?.. Қор ёғмоқда.
Бундай қорин биринчи бор кўришимдир балкн,
Бернд.
Г ў с меи эулматниит ичида кстастпрм ан,
Қўлларнмда сғду сочмайдигаи қора маш ъала,
Гўс Зулм ат Борлиққа анланган
Х удди Байрон айтгап смнгари.
Қор ёғмоқда. Тахайюл ёғар.
Унинг карнон-кг.рвон булутларнни кўлларим-ла
уш лаб кўраман.
Улар йнгирма миллиоп ш аҳид номидан сўэлар
Б у — буюк мнллат эди.
Б у — буюк давлат эдн.
Лунёнинг севикли Ватанн эди...
Й ўқ эиди. Йўқ энди. Иўқ энди.
Мсн Суилай туш унаман Ватании, Бсрид
Ноэнм Ҳнкмат айтган каби бир маҳал
12
www.ziyouz.com kutubxonasi
Ватанлариинг Ватани бордир дунёда, леиин
Б у Ленин аталган ватандир, Бернд.
Уш а чуваш ҳайкалтароши еингари мен ҳам
Ўэим бунёд атган Леннн хайкалининг пойига
Вяқилиб
У лн ш га тайерман бу кун.
Бнламан у ҳлйкалтарош
Лениннинг синмосида .
Ватаи па озодлик рамэини кўрган.
Мен шундай туш унцман Батаинн.
Деразамнииг нарнги томопнда эса ҳамон
Қор ёғмоқда,
Оппоқ оппоқ, лўппИ' лўппн,
Уэуп-узун қор.
1973
www.ziyouz.com kutubxonasi
И ЗЛАР
Гўё қордаги нэлар —
Уткинчи.
Гўё қум устида
Товон кўлкаси.
Бнринчи из...
Иккиичи из...
Учинчн иэ...
Унинчи...
Б у Я Х 1 Д И кнм?
Б у ёмон қайси?!
Иэлар,
А бадият ҳақида сўэлар.
Тош лардагн ёэуалар каби иэлар...
Ёмонликни янчиб боради
Қуёшнинг ва ернннг
Уз болалари.
1964
14
www.ziyouz.com kutubxonasi
бай ро н н и н г
с ун гги
саф ари
Чўкиб бормоқдасан кўзим. ўнгида
НЛвидо, алвидо, эй она диер...
Байрон
Д енгнз теранлнгн — сенмнг сунратинг.
Куринур тнмсолннг, эимистон кайнар.
Ошнб бормоқдадир масж лар суръати,
Сен хаби ҳнсларим ҳаннови ўйнар.
Қайда жасоратим, ҳайда ж уръатим ,
Қайда у чексиэлнк, самовий куйлар?!
Кўҳна ҳаср нчра лшар гулж ам ол
Туб ан да ҳайҳнрар долға-галаён.
Денгнэ соҳилида туриб, эҳтимол,
У сенннг умрннгга келтиргай имон.
Ғамгин кўэларнда акс этгай магар
Аччнҳ муҳаббатинг, олис хотнрот.
Қани, эй долғалар, ҳани, тўф онлар,
У каби ғазабга тўлингиэ, ҳайҳот!
Қонталаш уф ҳд а интнҳом порлар.
Шонр — эрк ўғлони, номус сарварн.
Гўёки хўрланган ҳамшнранг чорлар,
Ю эландинг ҳасос деб сен Юнон сари.
Севган Ватанингда барчасн ҳолар,
Алданган умиду ғийбатлар бари...
Денгиэ ҳайҳирадп, гирдоб бекарам,
Шоир, кўаларингга денгиэлар тўлар :
«...Тож дор м ахлуҳлар га емнинг ўэи кам,
Тиш ламоҳ ва ҳопмоҳ истайди улар . э
Ж а н г майдони керак жангчмга ахир,
Қ у т л у ғ эркииликнинг ж асур фарданди,
Сўнгсиэ алам билан телбариб ёндинг
Она-Ватаиингнн тарк атдинг, шоир.
15
www.ziyouz.com kutubxonasi
Тўлқин гоҳ тош қотар, сапчигай гаҳо,
Сен зса соҳнлдан термуласан жим.
С ўнг тинар ҳаҳрлн бу шпвқин, аммо,
Ш ундай аннҳ тинар менннг-да саснмБир дам ҳасратларда бўлурман малул,
С ўнг яна чорлагай бу ҳнддат, туғён.
Сени етаклагай денгиэ сари ул
В а менн бегона санамлар томон.
й ў қ , биэнн аж ратм ас чекн йўқ денгнэ,
А ж ратм ас заминнннг водий, тоғлари.
Бироқ қисматимиз бир эмас, эсиз.
Мени эркалатар юртим боғлари.
Бироқ мумкин эмас курашмоқ сенсиэ,
Баъэан кўксим уэра дайр тпркоқлари.
Н аҳот ёвуэ бўрон хасдек учиргай?
Қабнар томиримда оташни қонлар
Қаҳрнм қуюнларнкнг иэин ўчиргай,
Пойимда ётурлар қора бўронлар.
У ф қ ў тд а енар, деитиэ ҳам нотиич.
«Й ўқ эса хўклар га сочнб ҳасратгм ,
Бош олиб кетмасдим Ватанимдан ҳеч,
Сенга қул бўларднм, эй муҳаббатнм...«
Уж ар хаёлларга бир дам тўларман,
Бнр дам сўзларннгнн тмнглайман сокин:
« Кураш нечун ахир ?.. Мен ёш ўларман,
Неча нмкон борднр севдим-ку, токим,
Тупроқдан эднм мен, тупроқ бўларман,
Дунёни тута ж а к мепинг юрагнм »
1976
www.ziyouz.com kutubxonasi
П А БЛ О
Н ЕРУД А
У Л И М И ГА
Ахир ўлдирмишдир
Қора машъал тутга н машъум
ш айтанат,
Қўрқоқлар ўлдирднлар,
Сотцинлар ўлднрдиллр.
Ш лирнн. Инсонни.
Гарчн мумкии амасдир асло
Уфцнннг ЛўЛни1 а снртмоқ — длр ташлаЛ
Улднрмоҳ ннсоннн, Пабло,
Сўнлн оэпдликнинг сўнгсиэ осмони,
Пабло.
Члтнадн юлдуэлар,
Сўнднлар қақш аб.
( ) , бу кун қангунниг қора сувратнн мўрлнм
Нафратнинг қошида турдим юзма-юэ.
‘ Нафаснни нчига ютиб юборган ҳаво,
Дим ,
Нафаснии ичига ютиб юборган
Паблоснэ.
Б у кун танҳо ҳасрат.
Шоир ва Д унё.
С ўэ йўқ С ўэга,
»~ 1Э 9
www.ziyouz.com kutubxonasi
Осмоп тошнб кирар к$зга,
Снғмас куэга, Пабло,
Б у букж ҳасратнинг мазмупи ўзга , Пабло.
Наҳот, Борлик, — соқои.
Н аҳот, Борлиқ — кўр;
Дилдираб, лопиллаб турган булутларнинг
Тобутида ётар жонсиз таф аккур.
У қлндай севарди.
У қандан сеплрди Д у н с — Патанин.
П ўқ, оэодликнн отнб бўлмас, йўқ.
На-ла тубан, на-да аянч осмоннинг душмани.
Қўлларига қайтадан
Қпра машъал олган машъум
Зулм атликлар Чнлининг оплоқ
Чил-чнл синдирдилар.
Қонли санжоқ илдилар, Пабло,
ш айтанят —
тонгнни
Етим қилмоқ бўлдилар пэодлнкни
Ф ақат,
Яна ўэларини етим қилдилар,
Пабло.
Е тар , бас, марсня...
Эй сиэ, ғаф лат супрасида
Бнқснб тўйганлар,
Эй, сиэ қурбонликка
Қуёшни сўйгаклар...
18
www.ziyouz.com kutubxonasi
Уни ўлнклар ўлдирдилар.
Улдирдилар шпирни. Инсонни.
Ҳайқнр, ҳайқнр, ҳанҳир, осмон —
Пабло Неруданинг сўнгснэ осмони.
1973
www.ziyouz.com kutubxonasi
СЛНЪЛТ ТУШ УНЧАСИ
Икки аскар.
Икни хил ҳарбий кийим.
Икки ранг.
Бирининг ўқ тоиушилаи
қулоқлари клр.
Р.тар, хотикики кўрар туш нда.
Бошқаси жим.
Қабр — уйи.
Вьетнам.
Тирнх маэмун.
Ок. Ок.
Гўэал тупрок уэрл бир қора калхат.
Иккн ранг.
Портлаш.
М авҳум супрат
А т т а н г !.
Иэолда Крэста бугун асираЧии саи-ьатнор Иэолда,
Софокл. «Электра»
Томоша бузилди.
Пигирмлнчн аср. Сана — И
Па унянг ҳаф таф лҳм полнси:
— Спфокл иим,
кўпоруячн эмлсми ўэи?
— Билмяяим, чункн муаллиф
Оллинроқ туги лгап Исодлп...
Уруш бўлмасин. дсйли Кр эста,
1Г\'нинг учун у бугун асчра
Иккц рянг —
бу сан-ьат.
20
www.ziyouz.com kutubxonasi
Улинг ёши — йу куй.
Уннмг ёши — уаун.
Унинг ёши...
Самъат
киприкларини темир дор қил. б
Ун га муэ ешларини осар.
С анъат
инсоннинг шаҳ томирларини
Ьўронлн бир денгнэ шаклида босар
Вужудиммэ ҳўжрасн
уч мнллиардлан ор-.и ҳ .
Ҳ ар ҳуж р ада олти ҳитъа —
Я ш ам ак саиъати шу олгиликда.
Ш у манэилда икки ранг аннҳ.
Икки ранг: Оқ ва Қора.
Ҳацнҳат ва ёлгон.
ЭА, ж афокаш ҳаҳиҳат.
Б у санъат,
санъат!
Сан...
1965
www.ziyouz.com kutubxonasi
О ДДИП
ГАП
Ҳ аёт — ж уд а оддий,
Гўё б н р б о ш у з у м н н
еб битирмак каби га п .
Умрнннг Н1 ох тамирнни
Ш арт кеемак кабн мураккаб.
Бнласаннн, сўнггн соат бор,
Бнласанкн, сенда абадннт кабн
Я ш ам акка каноат б о р ..
Тнриклик мевасн —
Мен на Сен...
АЙтмоқчнманки,
Онамнинг қошида бўлай донм,
Айтмоқчиманки, гуллар ўссин,
Айтмок,чнманки,
Гулн м йўлларимни тўссин.
Д ўстларим дан мактублар олайнн.
Ж нрканам ан аслини йўқотган олтнндан,
Олмасдан,
Сотилувчан т п т и н л л н ,
П улга уайиб. ллинг.ш н аф л^ ^ н.
Аслн ҳаёт — ж уда одднй.
Гўе бнр бош узумни сб бнтнрмак каби,
Амма, борлигим ва йўқлигим,
қечлигнм ьа буюклнгим
Ҳаёт мағзида мураккабҲ аёт —
Абадият.
22
www.ziyouz.com kutubxonasi
Энг катта китоб —
Ҳает.
Бутун инсоният Сэар китоб,
э н г оғир,
э н г оддий,
Энг гўзал китоб.
1964
www.ziyouz.com kutubxonasi
шодлик
Қора осмом, қайғулн осмон,
Қовоғидан қор ёғади Ж им
Умимгсиз ҳам шодлигим — ёлғон,
Унингсиз ҳам йўқдир шодлигим.
Сепинг ҳусму тароватингга ҳараб ўлтнрмасман
ҳеч.
('сн меидан ранжима, сўзалим,
Сегимсол шодлнгнм...
Ахир, биласаи-ку ,.
М аьсум бу кен.
М ашъум бу меч.
Қассоб — бу кун.
Қасос — бу кун!
Эшигмаипсанми
Инғи тоаушии?
Сўиилган оэодлик
Хириллар.
Ш одлик, қара, бир одам, ҳара,
Сени ғоят қадрлаш и мумкин бўлган бир одам,
Сенга ҳараб шошиб, энтикиб бораркан
Чалҳанча туш ди.
У кетдн, у кетди.
У кетди
Д у кё д а сенннг борлнгингдан
Сехабар...
21
www.ziyouz.com kutubxonasi
Бнр йпгит. Бутунднр оёги,
Тўрваспда ишснэлик срлиғи
Ҳлрннда ўтглп кунгн ёғсиэ
Гвғонипинг блхтиёрлнги.
У кетдн. У ..
Бир қиэ.
Кўэ.тирн бир оэ қиснқ,
Қора соч. Бллкн малллдир.
Ссн ранг танламайсан, шодлин.
Сен билан қиёсллш мумкнн бўлгаи нарса
Ф ақ ат шодликдир.
Қўллари боғлинган.
Ш одлик, сени ўнллб гам га боглман.
Ш оллкк, сени мен баш арнятгл уллшмоқ,
Сочмоқ истайман.
Сенн мен торллйман, кел берн!
Уйғотаман.
Сенинг бетммсол ҳусннпгни бнр бутун
Д ун ёга очмоқ нстайман,
О, шодлнк!
1965
www.ziyouz.com kutubxonasi
ҳалда
С У Н Г ГИ Т И Л А К
Бим ал
Чандра Гҳош дан
Кари тангри судралиб кеэниар,
ғудирар, сукинар у...
Елкасн ла йиллар саҳгиён қилмиш
Кашмнрнинг кўҳна июли...
Кум уш дек ок сақол толаларин
Тамакининг аччиқ тутун н ила
К у л рангнга бўямишдир хотинн.
Мана, кири тангрн ниқиллаб бпрар,
Хур ж ун да васияти.
Серташвиш бу ернн охнр
Ким га мерос қилиб қолднрса экан?
Бошидан сочлари тўкилиб кетдн
шу хаёлнннг ғамида...
Ғуднрайдн, сўкнниб блрлр
Чор атрпфга қарайди тангри:
«Х ўш , кнмга қолднрса бўлар
Ш ундайин улкан бисотни?» — дейди.
Қ айта-қайта титкилайди васняпш н.
Таигри нкки буклаииб ксэинар
Оч ва исқирт кўчалар бўйлаб.
Д аф ъ атан
Чантгл ботган, кир-чир, яланғпч бпла
Қарнпга етиб оларкан
«Хурж унингда не бор?» — деи сўрадн.
Тангрн кўтарди аста
Ч уқур тиришлардан буж м айган юэин.
Қўрқнб кетди ялангоч бола,
уйига қараб чопди.
Ш ошнлмасдан бордн тангри
Т н лла дўконн томон.
26
www.ziyouz.com kutubxonasi
*
.
Эски ҳуққаснгя тамаки тўллириб тортли.
И ўталаркан, «оҳ, урён болакай .
Бечора*, деди.
Ҳнрҳираб йўталар тангри
Кўксини сил кемирган б утхул .
й ў л устила чўнқайнб хўрсинганида
Ҳ а тто сўнгаклари
Қирснллаб кетди.
Д ам олар-да.
Я на нўлга бўлар равоча.
Заҳм аткаш мияси ёрлам берар туш унтирмакка
Санскрнтча,
Хнтойча,
Яҳуднйча. .
Тен так оламлар зса унга боқиб ўйлаш ар;
Х а ф ага ўхшайди қарня,
Қон тулурм оқда-ку ахир,
боши солинган.
Нима учун ҳамма вақт
Ш ивирлайдн дарғаэаб?
Бўш аш ди қадимий тангри
Лекин хира кўэларн кўрар:
Б у ту и теварак-атрофла
Ялангоч болалару
Чиркии хлробаТ л н 1 рннинг
туманли кўэларила
қую қлаш ур эулм ат.
Чанг кўчадан судраб борар
Кашмир шолинн...
Ю гурдилар қорабадан болалар гурас-гурас.
Унн шалоқ нҳатга ётқиэдилар оҳиста.
Я хн а чой бердилар унга.
К уло л Карим оа Ж ош ек отли этикдўз
Ун га энгашиб дедилар бундай:
«Б ўш келманг, қария, бўш аш м анг!*
27
www.ziyouz.com kutubxonasi
Блрча илтимосу
барча панлу
насиҳат
бекор.
Ч о р 'п а х с а ҳовлнда
Кам бағал ҳаммолнинг ҳужрасида у
Тонг пайтида уэмлди;
А тро ф н та қнй-чув оломон...
У тае тга н қария
Б у ту н камбағал кўчалардаги
Кир-чир болакайларга
Васиятнн Езди янгидан —
Шовқинли эамнннн қолдирди мерос.
www.ziyouz.com kutubxonasi
А Л ЕК С А Н Д Р УЛЬЯН О П
Ш лмол, сочларимнн тарам а,
Оқаргя оқарснн азобдан!
К н см :.т, ҳанрон бўлиб қарама,
Ахчр амирмддннг қаҳру гаэабдам)
К стм акдам ан эндн. Тонг отар.
Ални .о, Русь, онам диёрн.
Кеггиакдаман, ахир, бнроаар,
Д ун ё қолгр, дунё ғуборн...
Олдннда кўрннур баҳорлар...
Ум ум баш арият баҳори,
Пичоқлар бўғэямга етғанда
Қалтираб тўкмасман ёшимни,
Ҳсч нарса нўқ менинг елкамда.
Л)ен сенга бахш этдпм бошнмнн!..
/576
29
www.ziyouz.com kutubxonasi
А ГА Р
А гар шундай бўлса,
Ҳаммаси туш унарли,
Ҳаммаси икки карра
Агар шундай бўлса,
агар шундайин...
ҳа, ҳаммасн,
икки, яъни тўрт.
агар. Дарноке...
Ҳаёт мураккаб, дсб ўйланмиз ҳайрон,
Гавж ум — одам тўл а бўш лиққа қараб.
Оқ, қора, қиэил, заъфар ва бошқа
Чексиэ харитага бош қўйиб маъюс.
Б у ҳаёт мураккаб, деймиэ тнк бпқиб
Ю лдуэлардек ҳадсиэ ҳаёт хўэига.
Хусусаи, ҳаёт кўп мураккаб, деймиэ.
Уэ-ўэимиэ буэдб қ ў Е и и д а и кейнн.
Гарчаид ҳамма нарса туш унарлиднр...
Барибир, бир фикр берннгиэ менга,
Оддий «ассалому алайкум» кабн,
«Саломат юрибсиэми, она?» — дегандек.
«Уғлнм , қаерларда қплдннг сен, тавба? .*
«Уй олдингмн? Неча хоналик, иним?..»
«Устин г б уг, мояна қанча?» — сикгари,
Одатий, кундалик гап монанд фикр.
Ва яна бир фнкр бериигнэ менга,
Токи тоғ-тошлоқда кеэайин сарсон,
Саҳрони, харсангии сўэлатм ак учум,
П ахта каби юмшақ сўэласин тошлнр
ИО
www.ziyouz.com kutubxonasi
Ҳаммаси туш уиарли, х а , ҳаммасн,
Агар шупдай йўлса, агар... Д арвоке. .
йирпуичлар ҳайтснн ў з болалнгига...
Н аҳотки, биз ҳайта билмасмиз, н аҳо т...
Ҳаммаси туш унарли, ҳа, ҳаммаси,
Туш унарли, агарда шундай бўлса.
Осмонларга бпш урнб ўлмак, қиэиҳ,
Чунки бошинг етмайди Туш унарли.
Ўнлашиб, бир фикр берингнз менга,
Токи артмакка шошсинлар одамлар
М айса, ппроқларнинг шабнам ёшларнн,
Б отаётгаи кунга қараб н и ғл а тси н ...
1969
www.ziyouz.com kutubxonasi
О Д А М Н И Н Г БО ЛАСИ
Ёдимдадир дччиқ дардларим каби
Ф азолзрда учар ади хаёлим,
Қанот қокмаЛ ўқ-тайсра симгари,
Бдри ўз қўлларнм мисоли таииш
Қадим микпралар кўксидл — £дим,
Илоҳнй сэувлар яралангандир.
Бундл мемга сўэлар фотиқ Искандар,
Т а ж а н г бўлиб хотирамниш сабрнга.
Т а ж а н г ксзар қуббалар тспаснда
Темурнинг чўэнлган арвоҳн — б улут...
Эски |а и : «Мсн инсон боласн* ахнр,
Г.днмда, сдимда мсн бсчоранмиг...
Кейин менга ҳар хнл лақаб берднлар,
Аввал жнндск гуноҳим учун — аснр.
Аснрлнк ёқмасди, М Ғ.Н га қул бўлдим,
()ч қллшнгам куии сотдилар кении.
Бош дегани недан ясалган экан,
С.ўнгра сўйдилар, сўйдиллр, сўнднлар
Гарданим да бошланди саргардонлик,
Мен клбилар кўп экан ер юзнда.
Биэ тўп лан дик. Колганн кундек маълум.
Фазпллрда хаёлнм учар яна.
Қаиот қпқмлй ўқ-тайсра сннгари,
Блри бармоқларим мисолн таннш ...
32
www.ziyouz.com kutubxonasi
Дағаллаш дм м — салга ж аҳлим чиқади,
И нж алашдим — салга қувончнм дунс.
Асабнм буанлди
фнкрснзлиндан?!
Ш а р т отдим ўзимни — ориятим бор!..
Ю рагямнинг устхи қатлами балки
Сопуқ, ичи ённб турар ловуллаб.
Е у дуиённнг устки қатлами сооуқ,
Кўрин г, ичн ёниб турар, зҳтнм ол...
Қўлларим сиртида гўш тлар яа пайлар,
Қўлларим ичида каҳрабо суяк.
Оҳ. қандай ёпардим крематорийда,
Қўлнмнн кранга ўхш аб хўтардим .
Ж у д а каттл қишлоқ эрур ер юзн,
В у ту и ер юэидл дўстларим борднр.
Д ў стл а р , мен блримни аямасмаи ҳеч.
Керак бўлса, мана, тайёрман. Мени
Унутм ангиэ сира. ҳамқишлоқларим,
Бошимни олсинлар, мабли, олсинлар.
Д уиё. мем кўтариб юрибман ҳамон
Сенпнг қайғу-ғамннг бўлган бош нм ни.,
1968
33
www.ziyouz.com kutubxonasi
\/ Қ А Д А Ҳ
Севгисиз тнриклик ан дуҳ, Йефараҳ,
М ангу шарофатли маърака бу кун.
Қанн, эй дўстларим, тўлдиринг қадаҳ,
Д ун ёда муҳаббат борлиги учун!
Г ул га тўла лунс, шодумон дўст-ёр,
Гўёкн даярада ф аҳа т гул. чечак.
Б у икки ошнқдир, икки бахтиёр,
Бир дар дга айлаиган бу нкки юрак.
С адо квт тахти д а юзларинг гулгун ,
Оламни ёритгай севгинг ш уъласи.
Уэгача кўринур ҳар нарса бу кун —
Кслур ҳар нарсанинг сенга ҳаваси.
Думёни бнр кеэиб, топдинг ягона,
М ана, сую клннгга турибсан қлраб,
Қани, пиёлани тўлдирияг яна,
Н аш ъага тўлибди, ҳаранг, тўр т тараф .
Гўё бўстон ичра очнлган чечак —
Б у ҳарир оқ либос поклик тимсоли.
Умр гўэал бўлур, бахтли келинчак
К аф о лат берадир кўэгу мнсоли,
Б у кун тўй кечаси, севгн айёми,
Б у кун тўй кечаси, шодлик тошади.
Б у иккл бахтиёр — дунё саломи,
Икки дил ҳаё тга ҳадам таш ладн.
34
www.ziyouz.com kutubxonasi
Б у , барча кўргулик кўрган ҳаётдир,
■ ' Ҳ аё т барчасига қилгайдир то қ ат.
Умр деганлари эаҳм ат, саботдир,
Умр дегаилари ишонч, садоқат.
К ў к д а ой, юлдуэлар киргандек сўзга
Азиэ бошингнзга сочар нурини.
Мен ю лдуз шуъласин тиланман Снзга,
Мен Сизга тилайман ойнинг умриии.
Сизни қутлар бу кун д ў с ту қадрдон,
Еш баҳор умрингиэ нурларга тўлснн.
Бўлмасин ж афолар, бўлмаснн ҳижрон,
Д ўстларим , эзгу Б а х т муборак бўлсин!
1976
www.ziyouz.com kutubxonasi
Ҳ А М Л ЕТ
С ўлвирм а! Д ун ёга шафқат қил, қизғвн!..
Шекспир
1
Ф ақ ат виждон бнлан ўртанар Хам лет,
Дониё зиндонга қараб турар лол.
Бнз ҳам ш у саҳкага тикиламиэ тек,
Ш ундайин ўртайди қадимий савол.
Ҳам лст севгисига содиқ қоларди,
С адоқат нелигин биларди, бироқ
У ёлғиа вафони ёлғиэ хоҳларди,
Эвоҳ, жафп ундан ммш карра кўпроқ.
Шоир, етолмайсан унинг додига,
Ҳам лет юрагнда алам ва кадар.
Е т а р .. Офелня, қайт ҳаётингга.
Инонмоқ нстарди сенгл нақадар,
Инонмоқ истарди башар эотига,
Ундан кўрчасайди ёмонлик агар.
2
Бош эгиб тонглардан тонгларгача то
Виж дон шсвасига таш беҳ излаймиз.
Одамда виэкдон ҳам бўлмасмм ҳатто!
Сўэлайм нэ, ж игархун бўлиб сўзлаймиэ.
Сен эй, ссн хилқатнинг ёвуэ баидасн,
Не бало солгайсан иаъсум бошларга,
Бўғилнб ётгандир виждонинг сася,
Бошннгнн ёрсанг-чи уриб тош ларга...
36
www.ziyouz.com kutubxonasi
Замондошим менннг, жафояаш Ҳамлет,
О, дўстим , дунёда хунхорларни кўр,
Ожиэднр бу қалам, ожнз тасаввур.
Қоплар оқмоцдаднр, сўнмокдаднр нур.
Турнбсан-ку давр билан бетма-бет,
Наҳот изтнробда доим таф аккур?!
Бую к жинонтчи, буюк қаҳрамон,
Бую к аеримиэда кўрсанг-чи буни...
Етим ҳнлмас менн м уҳаддас имон,
Собит орзуларим абтур ҳукмнни,
Қара, ҳайлардадир ер ранпг — шафақ,
Қарнган ҳайғулар сулранар ғижим.
Ҳам лет кўзларинн юммоҳда... ф аҳат
Сесканнб, шакланнб тўлған адн жям.
Ю милган хўэларда бешумор «чун,
К ўкар ган лабларда айтм аган сўэи,
Ссн-да кетарсанми, о, Ҳнмлет. нечун?
Кнм ларга инониб кетарсан, дўстим .
Н аҳо т етар сенга Езувлик куча?!
И ўҳ, сени ўлдирди шонрнинг ўэн...
1965
www.ziyouz.com kutubxonasi
ДИ ЛО РО М Н И Н Г
Унинг кўэлори
КУЗЛАРИ
фокат хайкира оларди.
Рене Ш ар
\
М аъюс адн сенннг кўзларинг ғоят,
Гўё йўлсиэ ўрмон баргларин тўкнб
Қпра срхинликда шнаирлар оят,
Кўэларингни тинглаипман энтнкиб.
Айри< а кўрннгай ҳар касга дунё,
Борлиҳнинг савдоли ишларин ўйлар.
Парпираб ёнарди ю лдузлар, гўё
Руҳнинг мангулигин ёндирар улар...
Занжирми Ш арқ ҳизининг қўлларинда,
Бир куч топилмасми, кишан синмасми,
Ш арк киэи, Ш арҳ ҳиаи, знди кулмасми.
М аломат, тутҳ ун л н к мэнгу ўлмасмн?
Бир совуҳ моэорларми йўлларинда,
Эркннлнкнинг порлок иури инмасми?!
2
Пўлсиэ ўрмон оғочлари шовуллар,
К ўҳн а ж ар о ҳатга туэ сспар ўрмон.
Тспам да юрғун ой — ғариба увлар,
Гиэли хаел инграр холос беармон.
Кўэларинг ҳаърида синиц бир нола,
Балким, ҳаф ас нчра уйғоигаи наво.
Балким тош лиҳ аро кон ютган лола,
Я ў ҳ , ҳавоси сўрнб олинган ҳаво...
38
www.ziyouz.com kutubxonasi
Й ўк, сен эй, лдашган кемани чорла,
О йнкнг оц сочларнн сеаиб тарагил ..
Кош ки сунга чўксам. Чўммасман. Сен бор.
Кошки ў тд а куйсам. Куйм асм ан. Сен бор.
Сен борсан. Сен борсаи. Офтобим, порла,
Кўзларингда ёниб битлй, севш лим ...
а
Нечун яна кўзим, кулмайсан, нечун,
Нечун сен ёэмансаи зркин қанотинг,
Я н а тортмакдами ўшал мудҳиш тун ,
У ф ҳ д а учдимк, эй куёш, отинг?
Очгил кўзларянгнн. Наш ъа соч. Борлнҳ
Оқ эрклмк нчрадир. Ҳар нарса оҳ. Оҳ.
Севгилмм, бу сенинг к ўзи н и а боғлиц,
Ш одлик Нур тои 1д>1 нн. Бнр чамаи, Бир ■"
Булар бари сўзлар ку, ахир, сўзлар
Қайға йнҳиларлар бнр кун беомон
Кўзннг осмонидан учган ю лдузляр?!
Кўзингнинг ҳаърида юлҳннар, нзлар
Е р у г соҳилларии асрднйда жан ..
М ангулик осмони — бу теран кўалар.
1977
www.ziyouz.com kutubxonasi
М УҲАББАТ
1
Ш уидай иатнробла сепган юрагим,
М уҳаОоат дастидан йўҳ менда имкон...
Ҳорғин-ҳоргин кўзларнмга ҳарагин
Бнлурман, шунчаки ўртанмас виждон.
Огир ссвганнмлаи рашкпм ҳам огир,
Ул ғойиб нлмдан олганман сабоқ.
Ахнр ноҳақ эди Отелло, ахир,
Севгнлим, шафқатснэ муҳаббатга боқ!
Соднқ Дездсмона, эЙ жигарпора,
Нсчун бўғнзланди муқаддас туй ғу,
Нечун қатл втилди севги бечора?!
Қасдипг бо|1Мн менда. ай сўпгснз хай гу,
Д ун ё дунё эмас, дунё Су — яра,
И аҳот Су ж ароҳат соблтдир мвн>у?!
о
Севгилим, ссвгилим, жавоб бер ахнр,
Совуқ жисмнм нчра алаҳсирар жон,
Уйнаб кнлич солар бошимга тақдир,
Д ом ига тортмоқда сўкир ломакон
Ҳолбуки, айланар олам ақлнмда,
Унннг рангларнга бўялмиш ж ш ар .
Ьеш қў.ш м сннгари таннш нқлнмда
Ншончснз яш амак ош р н а қ а д а » ,
40
www.ziyouz.com kutubxonasi
Не хаёл таш ланур ўкснк ёанмга,
ёднм нм нг кўэяни кеснв кярар тун.
О. ким ҳам етардн менинг доднмга!
На ер худолари, на сарват, на днн,
Инонмоғн.м учук одам аотига
Мен сенга ннонмоқ истайман олдин.
3
й ў ҳ , й ўҳ, керак эмас илоҳнй ҳусн,
М айлн, пешанангда ёнмасин даҳо.
Ф а ҳ а т инсон бўлгнн садоҳатда сен,
Менннг вафодорим бўлолгнн танҳо.
Гоҳида ўш андоҳ тентак хаёллар
Сендан воэ кечмакка ҳистайдн ҳаргнэ.
Қайлардан келарлар маш ьум саволлар,
Қандайнн яшарман, севгилим, сенсиз.
Сенсиз дунё менга нимадир, гулим,
Ҳар не ун ут бўлур ҳар нехи ээгу.
Қоннмни м уэлатар тирнлган ўлим,
На севинч, на нўэ ёш. на уш бу сезги,
Б у чексиэ оламда ягона йўлим —
ё л ғ и з ишонганнм сексан-ку, севгим .
4
Сеагилим, мен сенга ннондим, печун,
Сенн ўэгалардан ўэга, деб бнлдим.
Қора гирдоб ҳаърига мен ннҳнлднм,
Оҳар дарё бўлиб йнғлайман бу кун.
Ф алакнинг ҳуёши ёнди-да сўндн,
Кўэимнинг нмонн — дарёлар кечар.
41
www.ziyouz.com kutubxonasi
Қ лтди ақлим, қаттол цисмат цои ичпр,
Сўнган муҳаббатга макон йўк э н д и ..
ХаЛр, хайр, хайр элдн. Бўғилар нафас.
Табнат, мядад бер, етмяе ўз кучим.
.Нечук алдадинг сея туш уяп б бўлкмс?
Севгнлим, ҳсч кимни сепмасмаи, нсчун,
Осмон бироқ, юлдузи йўқ, ой кулм ас.
Ҳамма нарса кулгилидир мсн учун.
5
Мсн кнмнн суйибман... Блбориб толднм
Узгарар табнат, дунё ўэгарар.
Балкм мсн ўзга б а х т нўлнда қолднм,
Лехнн олнб кстдн сени ўзгалар.
Ахир ўэга здн сенинг аҳдннг, эй,
«Ахир ўткинчнднр қаттоки абэд».
Нечун ўэга эдн сенннг бахтинг, эй?
«Лекин ўзга эрур буюк муҳаббат!»
Я и т н урпб кстган .д а р а х тд ск тўниб
Поснснэ бўшлиққа қараймаи дилсўз.
Сярсон ахтараман шрагнм тўлнб —
ҚяПла у садокат, локлих дсган сўз?!
Ҳайқот! Хиёнатш ш г етнми бўлиб
Ф ақ ат йнғлаб қолдн ихки цора к ўэ...
в
Афсус-иадоматшгнг бордкр-ку
чскн...
Сенинг гуноҳингнн ювсия кўэ ёшим ..
www.ziyouz.com kutubxonasi
ЛГши жасоратднр ҳар қандаА сспги,
Г е к га оқ йул тилар мсиннг барлошнм
Пу шундаА ҳаётдир, бу шундлй дунё,
Э га чиқавермас ҳар ким аҳдига.
Онлсан, омои бўл, соғ бўл даимо,
Млъсум болаларш ш г млъюс б ахтига...
Лае-лоа ёиа?тнр қусш — ул иаж от,
Осмон чорлаётир, чорлар юксак тоғ.
Ш ундай юрагнмда товуш сиэ фарёд,
Мен сснга инонмоқ нстайман, авох,
Парча кўргуликка кўииккан ҳаёт.
Буюк муҳаббат деб аталган оллоҳ.
1977
www.ziyouz.com kutubxonasi
Шеър йўли муш кул нақалар,
Қ алтис дордан боряди шонр.
Агар қалқиб кетмаса лангар
К уйлаб берар қалбига доир.
Г ў ё ф алак бошндан йнроқ,
Гўё ўнган тубанда овоэ...
Дор усти га чиқмасди бироқ
Пнқилншин ўйласа дорбоэ.
1966
44
www.ziyouz.com kutubxonasi
УСМ О Н НО СИ Р
Ш еърият, йўлларингда сенинг,
Эҳ, кнмлар эору эор кеэмаган.
Эҳ, кнмлар чок этнб кўксини,
Қалбинн ғиж имлаб ээмаган.
Мен биламан, сени, шеърнят,
Ю рагимнинг сенсан улф ати .
Лекин, эвоҳ, шу эдимн, айт,
Ш у эдими шонр қисмати?
У Лайло атаган Ш еърнят,
М ажнунингнн нечун таш ладинг?
Ш у зднми ошиҳқа ҳнсм ат,
М уҳаддас кўэларни ёш ладнкг?!
Хато йўлга кнрган бўлса ул,
Нега сен тутм ади н г қўлндан?!
Ш ундай кетдн яна бнр ўғнл,
С аҳлаб ҳололмадинг ўлнмдан.
Она-Ш еъриит, ўйлайсанми,
Қўйдинг-ку шонрни қаҳш атиб!
У қурбонн бўлдн, дейсанми,
Сўқнр хасталиклар ваҳшатнн?
Қандай аянч, бу наднр ахмр,
Кечирмасман сенн ҳеч қячон.
Вуж удим нн ғиж нмлар, оғир
Руқнм нчра паж мурда виждон.
45
www.ziyouz.com kutubxonasi
Н аҳит мумкнн эмасдн, наҳог,
Л о л тур гап д а дунё қаришнгда.
Қнйпаш ганда оҳанглар ноҳақ
Г>ир надам туш м аднн г аршмигдан...
Рн, Ш еърият, ту ту н га айлан,
К у л га айлан, тамом бўл, жигар,
Уэ шеърннн ул ўзи билан
Ендиргани рост бўлса агар!
Ш сърият, йўлларингда сенинг,
Э ҳ, химлар зору эор кезмагаи.
Э ҳ, кимлар чок этиб нўксннн,
Қалбнии гижимлаб ээмаган.
/965
www.ziyouz.com kutubxonasi
Л1ана, чақмоқ чақдн ногақон,
Зимнстон тун чокй сўкнлар.
Ш ундай пқин кўрднар осмон,
Я ти н л а р еғдуси тўкнлар.
У т ичида поРнсиз жақон,
Ме иэлармли оташлар ора?!
Чақмоқ чақнб, шпатар осмон:
Сунда сеиу и.< мсп Ссчорц.
1964
'
>
47
www.ziyouz.com kutubxonasi
Кўэим га тўқинар малолат, тумон,
Чексиэлик қўйнида яланғоч с у к у т.
Руҳим да муаллақ ж имлик беэабон —
Неки ўттан бўлса, барчасин у н у т.
Зарба гали сенда, майли, кўрай мен.
Овоэ бер, қайдасан, ўлмас тоқатнм ,
Е сукун ат каф анига ўрай мен...
О, саодат, Аўқ менкнг саодатим.
Ф ақ ат борднр бунда соқов су к у н а т..,
Саодатин иэлаб чиққан бир шоир —
Мен қачон бағрингга етгайман, ф ақат
Ерил тош, вй, ёрнл тош , $рил, ахир,
Улимнинг қошнда £рнл, айт, бақир,
Чақмоқларга айлам энди, сукун ат!
1976
48
www.ziyouz.com kutubxonasi
ВАН
ГО Г
Буюк сенги рангин излаб юрардя...
Еэар мовмйликка рангин қаснда.
Бироқ ҳайрат ичра қалқар юраги
Я хш илик, ёмонлик чегараснда.
Ҳеч нарсасиэ, лехин меҳри эиёда,
Излар тирикликнинг сирли бўёғин.
Бунча ғариб... раэиллар кўп дунёда?!
Кесиб берсамикаи қолган қулоғии...
Қарнндош уруғи, д ў с ту ёр. хотин,
Унн англамади кибор оломон,
Юрагн билгнснз эардобга тўлдн .
Ш аъннга хиёнат қилншдан олднн,
Билмоқчи бўлди у , бу қандай аамон?
Юрагин рангинн кўрмоқчн бўлдн...
1977
49
www.ziyouz.com kutubxonasi
Емгир ёғиб чиқдн тун бўйн.
Т он г оқардн тннмади ёмғир.
Еуэилгандеь осмон уйи —
Ррга қараб йиғлайди оғир.
Меи хонамга киргайман алқол,
Ю рагнмда к ў ҳ ги аидуқллр.
Д еразам га урилар шамол.
Қайдасап сен? Қайда ул руҳлэр?..
1969
&б
www.ziyouz.com kutubxonasi
Сени ўйлаб жон-ҳолим оғрир,
Сени ўйлаб қондир ўйларим.
Манзнлнм ҳам йнрон, ва оғир,
Т н ғ устидан борар йўлларим.
Телба оташ ,
Уйлам а сеи,
Сени ўнлай
Уэимнн ҳам
деб мени пинҳон
менннг млдузнм.
олднм-ку, инон,
ўйларман ўзим.
1966
5!
www.ziyouz.com kutubxonasi
Учцур отим оғнр-оғлр ҳансирар,
Ола кўэларига олам қорпнғу.
Мсндан тилснзгина бнр парса сўрар,
Ёлбориб фикримга термулади у.
А ж а л , бошимнзда кеэма сарсарн,
Иўлнмиэнн кесма, эй ёвуэ шамол!
Уаоқ-уэоқлардан не.оамнз ҳориб,
Маиаил ҳам ярқираб кўриндн алҳол.
Уқчир отим ва тишлари ғиж ирлар,
О ҳиста тупроққа босар кўксини.
Унинг изтироби мени ғижимлар,
Унннг кўэларига кўмдим ўэимни...
1965
52
www.ziyouz.com kutubxonasi
Мен ўткинчн, мен ф ақат меҳмон,
Д аргоҳннгда, эй она тилим,
Менга бир шеър керак, эй меабон,
Еэилмаган шеър эрур дилим.
А й тгнл, нечун бунчалар қнэнҳ,
Эски жаҳон, бу аски ж аҳон?..
Бнр шеър керак нон кабн яссиқ,
Меига бнр шеър керак, ай меэбон.
М алул этма мени, онажон,
Сен — абадий, мен — лаҳэа, бироқ
И тоат эт менга ш ул эамон,
Е айлагил телбани тупроқ...
Меи
ўткинчн,
мен ахир
меҳмон...
1964
53
www.ziyouz.com kutubxonasi
*
«
Еруғлнкнн уғирлаб сскнн
Теваракнн қуршадн тум ан.
Эрмах цилнб тун чўкди, лекнн
Эш нк очиб чиқмадинг-ку сан?
Дсйднларкн, сснинг кўзларинг
Аф сунгарм нш , ссҳр этармнш,
Кнмкн кўрса бир карра сени
Осҳ етганча кетармиш.
Сооуҳин кўр, юзни чнмчнлар,
М аехлраман унга бу тгмон.
Уйларимга кслнб санчнлар —
Ой эмас ул — у ҳотил намоп.
Еун да ҳар нс эрмаклар мспи,
Қоронгидир ахир жаҳоним.
Ҳеч бўлмаса очгнл дарчани,
Дарпарланн оча ҳол, жоним!
/367
www.ziyouz.com kutubxonasi
«
*
*
Еш лик зангор ф агл. Ксчдн. Сарғарян.
Гўки лди у . Ш аф қат билмас баргрезон.
Қора спвукларга отнб юборди;
•
Ш амоллар пойяда сипмоқда хаэом.
ёш лик
аангор фасл. Кечди. Саргардн.
Ҳариа ўтди, мсидап утди , омон бўл,
Қаича фарёд қилмай қайтарнб бўлмас.
Ҳар қалай олдинда бордир сўнгги йўл,
Токи стгунингча хотнрот ўлм ас.
Ҳарна ў тд я , мендан ўтд н , омон бўл,
Видо табассумли олам, сшлигим,
Кўзларнм да қотган ж олам, ёшлигнм,
Кўкларча етмзган нолам, ёшлигим,
С уага чўкиб кетган болам, ёшлнгим.
Видо табассумли олам, с ш л н р и м .
1977
55
www.ziyouz.com kutubxonasi
БИ Р Л Л Ҳ ЗА
до сто н н
Мен ўэимнн бўқотднм тамом,
Мен ўэнмни йўқотдим шу эум.
Қаёнларда, айтинг, бул замон,
Қаенларда қолибдир — ўзим?
Бир кнмсанинг қошида балкн
Титраб турар шам каби ғариб.
Кўчаларда тентирар, ёкн
Дод.паб юрар мени ахтариб.
Ш ундай сарсон, шундай саргардон,
Ю рагида лаҳзалик қайғу.
Қаб одамнинг кўэига нолон,
Н аж о т тилаб термуларкин у .
Бир лаҳзалмк эрур бу ситам,
Л аҳзагин а йиғланди кўзим —
Япрок каби осқ остида
Хаэон бўлган, эн менинг ўэим.
Л д ҳ за ш н а юбормас ҳўйнб,
Кимднр эанжнр билан боғлабди.
Кимдир: «Сснга ўэлнк нима», деб
У.тдирмоҳҳа мени чоғлабди...
Мен ўзимни йўҳотдим тамом,
Мен ўэимни йўҳотдим бнр эум,
Қаёнларда, айтннг, бу эамон,
Қаёнларда ҳолдим мен ўэим?..
1967
£6
www.ziyouz.com kutubxonasi
Р0
нд о
Бул хаф в кеча иечар,
Қ увгай уни офтоб.
Бул кеча пардек учар
Қўйинда м аж ҳул сароб
Бу хаф а кеча кечар,
Кечар кўнгнлдан алам.
Ул ўзи эахар ичар —
Аламсиэ колгай олам.
Б у хаф а кеча кечар,
Ксчар га ф лат уйкудан...
У к қ у Силмагам кеча
Лорлар яна туйгудан.
Б ул човух кеча кечар.
1961
57
www.ziyouz.com kutubxonasi
ОМ ОП А З И З . « К Л Н Д А К О Р Л А Р »
Ултириш ар иккн ж унунвага,
Икки жаҳон билмагаи жаҳон —
Иккн шоир, маъюс хаёлкаш ,
Урталикда олов сиеҳдон.
М ангу ёнар лаҳзалик оташ ,
Қотнб ҳолган хаёл бепоён;
Асрнй ҳасрат юракдаги тош,
Бир лаҳзаляк шодлик мамоён.
Титрар олам бир паришонҳол,
Т ўр т тараф да аулматдир гариб,
Т ўр т тарафни гўё босмиш ёв.
Келаж акна ёғдирар савол,
Гўё тун да имкон ахтарнб
Чорлар, мисда музлагаи ллон.
1974
58
www.ziyouz.com kutubxonasi
'
ТАУФ И Қ
ФИ КРАТ
КИ ТО БИ ГА
Н ечун йўлнинг сўнгида ж арлик...
Т . Фикрат
Мен ухлайм ан, мен ухлайм ан,
Рўёларга ботаман.
Туш ларим да мен йиғлайман.
Булутни уГнчпаман.
Боқмам ерлик касо лар га.
Бмлмам қачон қантаман.
Мен дардимни ҳаволарга,
Ш амолларга айтаман.
Мен ухлайм ан, мен ухлайман,
А ста юмгаАман кўзим.
Туш ларим да мен йиғлайман,
Сен кулиб тур , ю лдузям!
/972
59
www.ziyouz.com kutubxonasi
АЛ Д ОВ
/'
А лда мени, сепги.пш , алдаб яшаш осон...
Мардн маЯдон, деб аДт, сахонатли, деб айтгин,
Ҳаттоки аўр шоир, деб ҳам айтанер, майли,
О, йўқдан бор килурсан, деб айтгин, инонтир,
МдЙлнга, дунёда тенгинг нўн;. деб айта қол1
А лда мени, севгилим, алдаб ишаш осои...
Д уиёда 9нг гў зал сенсан дейман-ку мен ҳам,
Д уи ёда внг ш афқатди сеисан, дейман, сен, сен,
Дейманки, дунёда сенсан анг вафолн ёр,
Дейманки, иўк, нарсаларни талаб қнлмассан...
Алдв, внди алдайвср. Алдаб яшаш осон?!
1977
60
www.ziyouz.com kutubxonasi
М удрар ярим кеча — у й куд а,
Е у л у т сузар ва ойни ёпар.
Окни спар, лснин беҳудз,
Я на бир он ўтм асдан ёиар.
Кеча
Кеча
Сени
Ажнб
олар уйқусида дам ,
узра посибон — Чирой...
кўргим келдн ж уд а ҳам
қўшиқ айтган чоғи Ой.
61
www.ziyouz.com kutubxonasi
ЕШ Л И К
Ю рагингда, сенинг қўлингда
Тоэа чечак кайи ўйнадим;
ЁШЛИ1ИМ, мен сенинг йўлингда —
Севиитирдим. Сени қийнаднм.
Наҳот хаф а кунларинг ўтган,
Уэинг бердннгмн бебошликнн?
Лекин мени огмадинг ў тга ,
Нек,адар яхшисаи, ёшлмгям1
Бир дард бўлиб, бир севнич бўлиб
Ва бнр донишманд бўлиб гоҳ,
Кўаларингга ҳараб юргин, деб,
Этганинг бор, ёшлигим, огоҳ.
Ф аҳв т сен учгил нафаснмдан,
Сендаи баҳра толсин бу олам.
Айтнлмаган сўэларим сендан,
Қнлинмаган эаҳматларим ҳам.
Мен билан бўл донмо бирга,
Айри тутм а мени, ёшлигим.
Тоаа сацлан бутун умрга,
Б утун умрим, қора қошлигим.
Ю рагингда, сенииг қўлингда,
Тоэа чечак каби ўйнаднм.
ёш л и ги м . мея секинг йўлингда ^
—
Сепинтирднм. Сени қийнадим.
1963
612
www.ziyouz.com kutubxonasi
Толиб Йўлдошга
Ҳаёт жоми ичрл оҳамиэ,
Гоҳи хур ганд, гоҳида яайрон.
Теваракка ҳайрон боҳамиз,
Теваракни қолдириб ҳайрон,
1970
63
www.ziyouz.com kutubxonasi
М ач ;о ўқн нўэнмдал,
Мен ённб муҳаббатда
Гар адашсам сўзимдаи,
Қош ннгда хиж олатда.
Маъно ўқи кўзимдан.
Ссн жабрга устасан,
Аммо мен ортиқ моҳмр,
Ссвамлн ва нстасам
Т арк атмакка ҳам қодир.
Мен - муҳаббат, мен - ситам.
Чангал ясаб бошнмда,
Сенн олиб ҳолғайман,
Ғам ғия бир қарошимда
У з наҳримга солғайман,
Сузарсаи кўэ ёшнмда...
1962
3
64
www.ziyouz.com kutubxonasi
V *
Манв шундоқ кечар кунларим:
Ф длакларга учгаймаи уктам ;
Л ал цолдирар ул афсунларим(
Т ааж ж уб га солар мснн гам.
Ҳамма нарса хурсаид ва кулар,
Пир шодмонлик келвдн нчдан.
Хамма нарса ссппнпб куйлар,
Яралгаидек олам севннчдан.
Излаганкм елгна м уҳаббат,
Саболарга шеьрлар куйлайман,
Тоҳатимга тнлайман то к а г,
Буюк севги, сени уйллйман...
Кунлар бўлур, ў з 1 арар дуне,
Мантиҳсиздай манзнл сари нўл.
Ер — туйғусиз осмондир гўё,
Осмоц — қаҳри музлаб ҳолган кўл.
Кўчаларда юргайман сарсон
Адаш ган нт сиигари уоол.
Г ў с кнмса ҳол сўрмас мендан,
Ж ўраларим сўрамасллр хол.
Кўзларнмга кун дуэ коронғи,
Йоэ кечаман баъзи дўстлар дан ...
Сўэлар — турган-бнтганн о ғу.
Беркннлман ҳар хнл сўзлардан...
6— 139
С5
www.ziyouz.com kutubxonasi
О , кунлярим кўпдир олдинда,
Етиб келар энг сўнгги нафас.
У пайт биров она тнлнмда
Бошим уэра сўзлаб турса, бас!
У пайт ҳайф кетмас кунларим,
Ф алакларга учгайман ў ктам ;
Лол қолдирар ул афсунларим,
Т а а ж ж у б га солар эски глм.
196'Г
www.ziyouz.com kutubxonasi
*
*
Термиламан олнс уф ққа,
Ботган кундап қалмишдир доғлар.
Ёмғир урар қоронғуликка,
Совуққина шовуллар боғлар.
Яна келдим мақзун гўш ага,
Б укд а бир най ётибдн синиб.
Қ ўй , сиғинма ортнқ ўш анга,
Қ ўй ( сиғинма унга, севгилим.
Мен ҳеч нарса сўрмасман, днлбар,
Ўтмншингдан сўэлам а эинҳор ..
Мен ҳам бир бор севганман, етар...
Қарасанг-чи, атрофда баҳор...
1966
67
www.ziyouz.com kutubxonasi
Куп огир курииар ухяаш инг,
Б у гу п ... с е т а туш гандн ишим.
Ф а к а т сенинг... йиглашинг яхши,
Я хш и 9 ди сенинг йиғлашинг.
Нечун жимсан бугун, фаввора?
Д унёда йўқ эди ўхш аш инг,
Гўё тиник, тоэа гул эдинг.
К ў з Зшларинг тинган. К у л эндн!..
Я хш и элн сенннг йнглашинг...
Нечун жнмсан, ахир, ф аввора?.
1962
68
www.ziyouz.com kutubxonasi
Едиигдами, севгнлим, бир кун
Чнқиб хелднм Лўлингга.
Банафш алар тердим сен учун
В а узатднм қўлингга.
Яна ўшал йўлдан борурман,
Нигороидир бу кўзим.
Хаёлимни қонга қорурман,
Сен нўқсан-ку... Бнр ўзнм...
Ҳ ув. ёшлигнм қолгян жойларда
ИэғигаЛман мен сниб.
А й т, изланин сенн хайлардан,
Қайдан топайин, жоннм?!
/967
0*
www.ziyouz.com kutubxonasi
Бир ёни баланд тоғ, Мудрандн бесас,
Бмр ёни сўнгсиэ цнр — ухлайдн уйқу.
У р та д а бир қабр — х ў з га таш ланмас,
Ҳайқириб уйготар дунёларни у.
/566
70
www.ziyouz.com kutubxonasi
Еэ кечаси. Осмпн-фялакдя
Кундуэнинг китоби ўқилди.
Тарс ёрилди қавун га л а к д а ,
Олтин шафтолилар тўкилди.
Д алаларда
Д ял а ётар
Ариқларда
Полиэларга
мудрайди уй қу,
куткб қуёшни.
доим уйғоқ сув,
кетади шошиб.
1;з шаънига қўш иқ тўқилар,
Чигирткалар чириллар чунок.
Емғир ёғар, гўё ёғилар
Иссиқ тулрақ усти га маржон.
Ез ёмғири илиқдир бирам,
Шитир-шитир унинг қўш иғн.
Кир ншрин ҳид таралар ердан
Па юракка кстлр кўш нлиб...
1963
71
www.ziyouz.com kutubxonasi
Излайсанми сен-да бмр паноҳ,
Ҳеч тииарми бу куй. бу оғриқ.
Эҳтимо.тк», бекорднр, эвоҳ,
Уртамншинг бу ҳадар, бағрнм?!
Ксрак эмас балки
Қайгуларинт керах
Ҳаётингнинг бутун
Ьир нафлсдир, эҳ,
ёиншинг,
эмасднр?
ёэмишп
бнр нафасдир.
Уйчлн мсча, тун нчра таиҳо,
Рау ф Парфи, колдих икковлоп...
Бнз меҳрга тунмадик асло,
Бир ёруғлик излаймиз ҳамон.
Ш унча абгор ҳилгани етар,
Биз билардик, билардик пна
Ёр уғли к, деб бошига етар
Ёругликпи сеагам парвона.
Раҳм -ш аф ҳат бўлмас шонрга,
Заъф ар дунё босар юэндаи.
Парвонадск учсин ҳаерга,
Қаерларга ҳочсмн ўзндан.
А ф сускн, йиҳнлди парвона
Қанотидкн айрнлди ўш ял...
П ўқ, ҳаж рда куйгай у, яня,
Қ лнот бўлгаД ҳяиси бнр гўэал...
72
www.ziyouz.com kutubxonasi
Бмр аум каби сшлик ҳам ўтди,
Бир зум ссвги вафо қилм адн...
Кутганим иэ кўпднр ҳаётдан,
Мумису меҳрибои келмади.
С адо ҳатда дўстлик аҳдига,
Бахтларнинг йўлнда толмадик.
В а лемин биэ севги бахтнга
Е талм адн к, йўҳ, етолмадик.
Уйчан кеча, туи ичра танҳо,
Р ау ф Парфи, колдик икковлон.
Биз меҳрга тўйм адик асло,
М еҳр... меҳр истаймиэ ҳамон.
/965
www.ziyouz.com kutubxonasi
Ойлар ўтдн ва йиллар
Лекин сендан бўлмадн
ёлғиз Сенн, мен ёлғиз
К у та бериб хун бўлдн
ўтдн ,
хабар.
кутдим ,
ж игар.
Мана ахир сен-да намсён,
М уҳаббатнм. кўэим, исматим,
Ўнгми, туш ми ё ширнн армон?
Бнрдан ярақлади кнсматнм.
Сен ўша ку хаёлда кўрган,
У т а нигоҳ, ошно табассум,
Уш а оҳу кўзлар тиғ урган
Ва юракка бошлаган ҳ уж ум .
Сенга ж уд а ғалат тую лар
Балки севгинг бнлан ёнганим.
Менга оғу каби ҳуюлар
1иундай буюк ншкдан тош анинг...
Ойлар ўтдн ва йиллар ўтдн,
Ю рак эса ишонч ва ғашда
Қанчаднркн, ўтган в а ҳ т, кутдим,
Сеии кутдим ф ақат о^ашда.
1962
74
www.ziyouz.com kutubxonasi
Огпоқ Пулут изгир саросар,
Олпоҳ б у л у т сокин осмонда.
йўллар ошар, манэиллар ошзр,
Нелар бордир ўш а томинда.
Ш ундай ж нм ж ит эанго| п осмон —
Заминларнинг нмдосн б с 1 ир.
Эҳ. накадар ахир бепоГ >
С.укуиат деб оталган л р.
1969
75
www.ziyouz.com kutubxonasi
Кўэларнмнинг осмонларида
Ф а ҳ а т ўзинг, ф ақат сен ўаинг.
Ойдан, юлдуэлардан нарнда —
Кўэнм ичра сенинг юлдузинг.
Туш ларнм да учиб юрардим,
Мен-ла бнрга озод қуш ларнм .
Сен туш м и, деб сендан сўрардим,
Алдамчндир барча тушларнм.
Мени кутм ас эндн ул боғлар,
Мени кутм ас қалам қошлигим.
Туш да қолдн ул масрур чоғлар,
Э қ ( дувиллаб қолган ёшлигим.
Ш аф қат неднр — қовжироқ тақир,
Мен йўдснзман бесару сомоп.
Ботмоқдаднр қуёш ҳам ахнр,
Ҳансирар-да, бўгрнқар осмон...
Б у ерларга беҳуда келдим,
С ув га чўккан чўғдек сўэларим.
Гўэалликнннг мен қули эднм,
Сен хунхора малак, гўзалнм .
ҚаЙдасан сен,
Ҳ асрат бнлан
Слғиз сснинг
Қон ютнлган
бу кун беҳуда
кўйингда ёндим.
мсҳрингдан ж удо
саҳрода қолднм.
76
www.ziyouz.com kutubxonasi
Д аъ п ат атмас, шундоқ, а.лвнлп,
Талқон бўлур тамяллар тошн —
Сўнаетган офтоб нурмда
Менинг кирсиз ўн тўққнэ ёшнм.
Томоғимда қотган сўаларнм,
Сочилинг, самога сочилинг.
М ана, тонг. Тонгларнинг гўэалк.
Тонг оқардн. Тонг — еочим меиинг.
Хайр сенга, отилган оқу,
Д ун ёлар га нндо аПтурман.
Элитм оқда пўнг қудрат — у й к у (
Туш ларим га яна қайтурман
/370
www.ziyouz.com kutubxonasi
Иигоҳннг кўринур, нўзларинг...
Эримасин срда ётган қор.
Қор усти да сенинг изларинг,
Қор остида мудраган баҳор.
Чамам-чаман очилгай гуллар ,
Баҳор ҳўш иҳ айтармиш ҳорга.
Қўш иқ айтиб дарё шовиллар
Таъэим ила гўаал баҳорга...
Порлаб турар баҳор — кўэларинг,
Баҳор юэларингда барқарор.
Учмасин ҳеч сенинг нзларинг...
йўқса, нсчуи менга бу баҳор?!
1964
78
www.ziyouz.com kutubxonasi
Телбаларча
Не қиларим
Боснб келар
Бекор бўлур
қарайман, гоҳо
бнлмайин абгор.
ҳасратлн дунё:
шодлнгим, бекор.
Мен кўлан ка эрурман ф ақат,
Ю рамян-ку, йўқ ЭМН1К изнм;
Бўлм агаидск азалдан ҳаёт,
Кўрм агандек ҳеч нарса кўэнм.
Чумолпча эмасдир инсон,
Ш арпалардек беадад тақдир.
Блғон, ёлғон, ҳаммаси ёлғон,
Одамлигим ёлғондир, ахнр?!
Томиримда ғнмирлар-ку қон,
Ҳайқирурман, сўрайман ш аф қат.
Керак эмас менга ҳеч қачон
Ш одлнклдрга ўралган ҳдсрат.
Д унё, ўзинг ёрлақа меии;
Барча учун ёрлақа ўзинг,
Бергил менга, бергил қайгупгни,
Бутунича бера қол, кўзпм.
Телбаларча қарайман, гоҳа
Не қилдрим билмайим абгор.
Ессиб келар ҳасратли дуиё;
Бекор менинг шодлнгим, бекор...
1965
6 -13 9
Я1
www.ziyouz.com kutubxonasi
Бир кун йўлга отлансам, танҳо
Б у ерларда не кечар ҳолннг.
Кўча пойлаб ҳар субҳн сабо
Алланарса туяр хаёлинг.
Менмиг ҳолнм учуи сен йиғлаб,
Ж уд о ли кка бўлурсан иҳрор.
Балки менн келар, деб ўйлаб,
Дарвоэага боҳурсан бекор.
На чора бор, айрилиҳ оғнр,
Кетар бўлсам, бошласа йўлим.
Унда, ж оннм... бир кунн ахир
Мсни сенга толширар ўлим...
1967
82
www.ziyouz.com kutubxonasi
Ам м о кун
ботмоқда, кун
ботмоқда, ахар...
Асқад М ухтор
Б у нун кечди. Қую лди оқшом,
Мен ҳақимни олурман тундан.
Т ун — ажойиб фикрга ўхш ар,
Хотиралар цолмишдир нУндан.
К ун анланди, бошимда маним
Одамларнинг фикри айланди.
Мен кун бўйи — бутун кўрганим
Ҳукм-фармонига бойланди.
Ҳеч хим мени хаф а этмади,
Ҳеч ким хур санд этмади меки.
Ннманндир кимдир лйтмади,
Кимдир кўтармадн кўнглимнн ..
Б у кун кечди. Бир ҳасрат қо.пдн.
Бир қуаончим қолдн орқада.
К ў з ўнгнмдан бу кун йўқолди,
Қуёш кетди унн орқалаб.
Б у кун кечди тнлини тишлаб.
На хурсандман, на хаф а у^дан.
Б у кун кечди, Қую лдн оқшом,
Мен ҳақимнн олурман тундан,
1964
93
www.ziyouz.com kutubxonasi
Бипафша, исмингиз умидли,
Н аф осат тула — Синафша.
Яна бир йнл. оҳ. бир йил ўтди.
Эй умр, сен бунчалар шошма!
Ю ракларнинг шавқм, к у.и ус н
Акс этади аргувон манда.
Бинафша, меҳрибоним, дўстим,
Бу кун хаф а бўлмапгиз меидан.
Х аф а бўлманг юракдан кулсам ,
Х аф а бўлманг йиғласам тошиб,
Пойингиэга келнб йиқилсам
Х аф а бўлманг мендан. куёшим.
Чунки шодликларим Сиэ — танҳо,
Аламларим сизсиз менинг.
Сиз тилснмот кабй бир дунё,
Снз дунёси — Сизни кўрганнинг.
Бинафша, исмингиз умидли,
Ноумнддцр юрагим ҳамон...
К ў к д а б улут, кўксим булутли,
Тум анларга беланган ҳаво...
1964
84
www.ziyouz.com kutubxonasi
Бу
На
Ҳеч
Бу
кун менинг юрагим бум-бўш,
видлеи, на-да тилаги.
бир нарса ж алб этмас уни,
кун бўм-бўш менинг юрагнм.
Ҳолбуки мек оҳанг истардим,
М усиқа эди-ку ҳир япроҳ.
Шеър ҳаж рида ёнардим хеча,
Б у кун бирор қофия ҳам йўқ.
Шундайин, сўррайган, бемаъно,
Ю лдузларинг нури санчилар.
Қандай эдн, эсламоқ маҳол,
Афсоналар айтган кечалар.
Б у кун
менинг юрагим
бўм-бўш...
1964
85
www.ziyouz.com kutubxonasi
Ишқ-вафодан сўзлаганларнм
Е ту р сенга, оҳу фнғоним.
Ё д га туш ар бўэлаганларим,
Мсн пламдан ў тган да, жоним.
Қллтирарсан ажиб ссзгндан,
Ҳар бир сўэнм — ошкор жаҳоним.
Ж у д о бўлдинг буюк севгидан —
Мен оламдан ўтганда, жоним.
Сен қошимдан кета олмассан —
К ўзларн нгда турарман ёниб.
Севгимнн рад эта олмассан
Мен оламдан ўтган ла , жоним!..
86
www.ziyouz.com kutubxonasi
ТУЙ ҒУЛ АР
Рассом дўстим
Шуҳрат Абдураш идовга
1
Бурон дўстим , нечун жимсан,
Нечун жимсан Чақмоқ укам,
Синглим Сукунатнннг бошида?!
2
Мен сенинг иўзларингга қарлйман,
Сен ўзгаларга.
Киминнг кўэларидан излайсан мени?
3
Товуш ларга кўмилиб қолдим,
Залвор қорли товуш ларга.
Ж ун ж и ктн р ар ойнннг ноласи.
4
Остонамда ётар дўстимнннг ити,
Ю лдузларга қарар. Эҳ, ўлм агур дўстнм-эй,
М арқум дўстимнинг ити.
5
Сени топгунга қадар
Қандай яшадим мен?
Н аҳотки яшадим?
87
www.ziyouz.com kutubxonasi
0
К ун дуэ: чиқ-чиқ-чиқ,
Кеча: чиқ-чиқ-чиқ.
Улмаган сенинг жонинг.
7
Кўзпмга
печуп тўр таш ладиш иэ,
Нечун аркон таш ладингнэ,
Кнприкмн гмулар?!
8
Кўэларим га тўлиб қолган нимадир,
Томоғимга тиқилнб қолган нимадир, лхир,
Ким а/гтадн, сен айтм асанг агар, Гун аф ш а?
9
Вир ёкларса хетмабсапми учиб-учпб,
Ю расанмн ис босиб. қорайнб,
Ш ўрлик, шаҳарлнк чумчуқ?
10
Нима десам эхан сенга, Ш амол,
Нима десам экан, Бойчсчак,
Бир аэ жим турнш мумкннми?
11
Бунча югурасан, еласдн; қўшннмнннг кучуги,
Кўзларингга шодлик тўлнб қолган,
Бахтлимисан исунча?
88
www.ziyouz.com kutubxonasi
12
Бир ацллн-ей, мана бу қурмағур,
Бнр чиройликки мана бу.
Булар ҳам тугилганмикин?
13
Чарс-чарс енаиер, нимжон олов,
Қўлларимни цалайман,
Бегона эмасмиэ, ҳар қалаб.
14
Мен сени севаманми? Билмайман:
Сен м ангулнк иафассан —
«Билм айм ан*, деган.
15
Огэимга энг хуш бўй ҳаволарни тўлдмрмб,
Пнкнлнб, туриб чопаяпман
Сен томон. жоним!
16
Ҳар кун ҳузурин гга келаман,
Ўлтнрамаи соатлаб,
Сен мени туш униш инг кераи, чинор!
17
Д аф ъ атан ёмғир ёғар. Тинар даф ъатан.
Д аф ъ атан ер йиқилиб туш еа...
Н аҳо т, шу ҳадар душмаи — дафъатан сўэн.
89
www.ziyouz.com kutubxonasi
18
Товушларнинг рангига қаранг,
Қаранг теэ, рангларнннг тоаушнга,
Б у . шўрлик ой хам шонрми, дейман?
19
Мўлтнраб қараб турибсак, кушчам,
Нега бундай қарансан,
Барнбир менга ишонмайсан-ку?
20
Ой, нурларингни ниғиштнриб ол,
Кора пардаигни таш ла юзингга. тун ,
Мен ёрим-ла видолашгали келдкм!
21
Кунган д ар ахт бўйнига осилар
Оқ булут, оппоқ б улут.
Инғлагали кетар кейин.
22
I
Хаёл олиб кетар йироқларга,
К ўэ илғамас сқларга олнб кетар.
Уаи 1 а қ а и н қ ишонар хаёл.
23
Қорайнб кетди кўксим даги
Майсалар уйғонди.
Ш оҳларга қўнди кўклам .
90
www.ziyouz.com kutubxonasi
қорлар,
24
Оғэим тўл а сўзлар — ж нгарларим, зй,
Ортик, сизни асрай олмайман,
Билганннгиэни қилингиэ.
25
Сен кўп яш адинг, буюк тош,
Яш ай берасан ҳали узоқ-уэоқ.
Кўп яшаб қўйганимдан уялам ан
мен зса.
26
Т ўр таш лайсан, игна санчасан,
Нечун менга бақраясан, осмон,
Хато қилган бир менми?!
27
С уалар, не деб жилдирайсиз?
Не деб шивирлайсиэ, саболар?
Сен-да бераҳмсан, Бойчечак!
28
Севикч, бирор марта қайғурганмнсан?
К у л гу , йиғлаганмисан бир марта бўлсин?
Д ў с т бўлолмассиэ мен бнлан.
29
Ннма қилиб қўйдинг,
Қуёш, нима қилиб
қўндинг,
Эритиб юбординг-ку сув қилиб, қурмағур.
Такрорланмас мўъжнэани дарчамда.
91
www.ziyouz.com kutubxonasi
30
Ҳ А ва Й У Қ д а н иборатдир қисқалпк,
Туш уитнриш учун кетган сўзлар, қолгани,
Ҳ А ва Й УҚ н и туш унтириш учун кетган сўзлар.
31
Антм асанг бўларди ку шуларни, эвоҳ,
Уэим талаб қилдимми ҳақиқатни,
Қандай ишайман қолган умримни энди?!
32
Мен ҳаммасини Чиндан айтдим, эҳ, Сиэларим,
Сиз нафасни мендан қиэғондингиэ-а?!
Қолганини... балнқлар... айтснн...
1977
www.ziyouz.com kutubxonasi
М УНДЛРИ Ж А
Б а ғ и ш л о в .......................................................................................................... 3
В а қ т ......................................................................................................................5
Оддий
к а с р л а р .............................................................................................8
Нпзимиинг с а д о с и ...................................................................................8
Ватан ҳақида Бернд Иенцшга мактубим .
.
.
10
И з л а р ....................................................................................................................14
Байрокнннг сў н п н сафари
.
.
.
.
15
Паблп Неруда ў л и м и г а .....................................................................17
Сант-ат т у ш у н ч а с и ..............................................................................20
Одднй
г а п ..................................................................................................... 22
Ш п д л и к ........................................................................................................24
С ўнгги
тилак
.
.
.
.
.
.
.
.
26
Александр Ульяиов
........................................................................
29
А гар
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
30
Одамнинг б о л а с и ................................................................................ 32
Қ а д а ҳ ................................................................................................................... 34
Ҳам лет
36
Дилоромнинг кўэларн
38
М уҳаббат
....................................................................40
«Ш еър йў.ти мушиул илқадар ...*
.
.
.
.
44
Усмон Н о с и р ............................................................................................45
«М ана, чақмоҳ чақдн ногаҳон...»
.
.
.
.
47
« К ўэи м га тўқинар м злолат, туман .»
.
.
.
48
Ван Г о г ....................................................................................................... 49
«Ғ.мғнр ёғиб чнқли тун бўйи...»
.
.
.
.
50
«Сенн ўйлаб жон-ҳолим оғрир...» .
.
.
.
51
«Учҳур отим оғнр-оғир ҳансирар...» .
.
.
.
52
«Мен ўткннчи, мен ф ақат меҳмон ..»
.
.
.
53
«Ғруғликни ўғнрлаб с е к и н ...» ........................................................ 54
«Ғш лик эаигор фасл, Кечди. С арғарпн...» .
.
55
93
www.ziyouz.com kutubxonasi
Енр лаҳза д а с т о н н .................................................................... 5в
Р о н д о .........................................................................................................57
Омон Аэиэ. *К андако р лар 1
.............................................58
Тоуфнц Ф икрат китобига ё э у н ............................................ 5Я
А л д о в ......................................................................................................... 60
«М удрар ярнм неча у й ц у д а ...) ............................................. 61
ё ш .т и к
........................................................ 6 2
«Хает жоми ичрд о қ а м и з . . . » .............................................63
«Маъио ўци к ў э и м д а н . . . » ............................................. 64
«М ана шундоқ ксчдр кунларнм...» .
.
.
.
«Термпламан олнс у ф ц қ а . . . » .............................................67
«Кўп оглр хўринар уклаш инг...»
.
.
.
.
«Сдингдам и, севгилнм, бир кун ...» .
•
•
.
«Бир ённ Сяланд тоғ, мулрайди бесас...»
.
.
« Е э кечаси. О см о н-ф алакда..»
.
.
.
.
«Иэлайсанми сен-да бир паноқ...» .
.
.
.7
«Ойлар ўтди на йиллар ўтди...»
.
.
.
.
«Оппоқ б ул у т нэғир саросар...» .
.
.
.
«Кўэларим нннг осмонларнда...»
.
.
.
.
«Нигоҳинг кўринур, кўэларинг...»
.
.
.
.7
«Ю лдуэлар мунча ҳам беҳнсоб...» .
.
.
.
«Мунча ғлмгин бўлмаса ўйлар...» .
.
.
.
«Телбаларча қарайман гоҳо...»
.
.
.
.8
«Бир кун йўлга отлансам тлнҳо...» .
.
.
.
«Бу к уя ксчди. Қ ую лдн окшом...» .
.
.
.
«Бинаф ш а, исмингиз у м и д ли ..»
.
.
.
.
« Б у кун меннкг юрагнм б ўм -б ўш ..»
.
.
.8
«Иогқ-вафодан сўзлаганларим -.»
.
.
.
.
Т у й ғ у л а р ..............................................................................................87
www.ziyouz.com kutubxonasi
65
68
69
70
71
2
74
75
76
8
7Я
80
1
82
83
84
5
88
Н а уэббхскпм Я1и к«
Рлуф Пярфи
ГЛ А ЗД
С тпхи
К п то б
о р н ги н ял -м ак р т
асо снла
п в ж р га
та й о р л а н д и .
Р с д а к т о п Ш . Га ҳ м о н
Ра гс о м А . С ухо р св
Р а г м д а р р сд акто р и А . Боброа
Т е х н . р ед акто р Е . Л отап ова
Корр ектор
Р . С о ди қбеко ва
ИБ
№
291
Б о см а хо н я га
б ер и лдн 30/1-1976 й
В о сяш га
р ухсв т утн л дя
I П | V I I -1978 й.
Ф о р м а тп 70x90 1/32. Ғ а ф у р Ғ у л о м
н о м и даги
А д а б н ё т ва с а я ъ а т н а т р н ё т н . Босм а л . 3 ,0. Ш а р гл и басм а л .
З.П. Н а ш р л . 2,49. Т и р а ж и 10000. Р ... 0)3448.
Т о ш к е н т, Н авоиЙ к ў ч а с и , 30. Ш в р тн о м а № 120— 77.
У тб е к и с т о я С С Р М п я к с т р л в р С о в с ти н и н г Н я ш р и ё тл а р .
полпгряфия вп китоб сяидпси нги.пяри бўЛииа Д я я л а т кпмнтетининг Бекобод шаҳар босмахонасндя № I қоғоэга боснлдн.
Бекобод. 1978 йил. З а к а з № 139. Баҳоси 30 т.
www.ziyouz.com kutubxonasi
г
Парфи Р а у ф .
Кўзлар. Шеърлар. Т.
А дабист ва санъат кашрмётя,
96 б.
3978.
Р яуф П зрфн ^ зннинг «С убҳн лам », «Анс са д о » , « Т а с в а р » . «Хо
ти р о т» ш еърнА к н то б л а р и билап ўқувчнларга тан н ш . Шоириннг
у ш б у « К ў э л а р » т ў л л а м и м а в эу ранг б а р а н г л и гн , б у й қ д о р л и ги ,
т у А ғ у л а р со ф лнгм б к л а н ки ш н н и ж а л б э т я д и .
П арфи
Рвуф
Глаэа.
С тихи .
Уз2
www.ziyouz.com kutubxonasi
Автор
kh.davron
Документ
Категория
Поэзия
Просмотров
110
Размер файла
1 219 Кб
Теги
Рауф Парфи, Rauf Parfi
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа