close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

PL158136B1

код для вставкиСкачать
R Z E C Z P O S P O L IT A
POLSKA
( 12)
OPIS PATENTO W Y (19) P L (11) 158136
(13) B1
(21) Numer zgłoszenia:
274096
(51) In tC l5:
B25J 3/00
U rz ą d P a te n to w y
R z e c z y p o s p o lite j P o lsk ie j
(22)
(5 4
)
U stalacz sprężysty
3
(7 )
(43)
B21F 35/04
Data zgłoszenia: 18.07.1988
Z g ł o s z e n i e o g ło s z o n o :
22.01.1990 B U P 02/90
(72)
U p r a w n io n y z p a t e n t u :
Politechnika Poznańska, Poznań, PL
T w ó r c y w y n a la z k u :
Bogdan Branowski, Poznań, PL
Aleksander Grybionko, Poznań, PL
Wojciech Józefowicz, Poznań, PL
(45)
O
u d z i e l e n i u p a t e n t u o g ło s z o n o :
31.08.1992 W U P 08/92
PL
158136
B1
(57)
1. Ustalacz sprężysty do ustawiania w
żądanej pozycji dwóch przemieszczanych względem siebie przesuwnie lub kątowo elementów, zawierający w jednym z tych elementów
zastawkę, a w drugim z nich gniazda dla tej
zastawki, przy czym gniazdo i zastawka są do
siebie dociskane sprężyście, znamienny tym, że
zespół gniazd dla zastawki ma postać kształtowo ugiętego odcinka (8, 24, 33) taśmy lub
drutu, najkorzystniej sprężystego, zaopatrzonego w zagłębienia (8b), który jest umocowany
w jednym z ustalanych względem siebie elementów w zasięgu działania zastawki (10, 25,
30), usytuowanej w drugim z tych elementów.
Fig 1.
Ustalacz sprężysty
Zastrzeżenia
patentowe
1. Ustalacz sprężysty do ustawiania w żądanej pozycji dwóch przemieszczanych względem
siebie przesuwnie lub kątowo elementów, zawierający w jednym z tych elementów zastawkę, a w
drugim z nich gniazda dla tej zastawki, przy czym gniazdo i zastawka są do siebie dociskane
sprężyście, znamienny tym, że zespół gniazd dla zastawki ma postać kształtowo ugiętego odcinka (8,
24, 33) taśmy lub drutu, najkorzystniej sprężystego, zaopatrzonego w zagłębienia (8b), który jest
umocowany w jednym z ustalanych względem siebie elementów w zasięgu działania zastawki (10,
25, 30), usytuowanej w drugim z tych elementów.
2. Ustalacz sprężysty według zastrz. 1, znamienny tym, że kształtowo ugięty odcinek taśmy lub
drutu (8, 2 4 , 33) jest tak osadzony w jednym z przemieszczanych względem siebie elementów (13,
31), że pomiędzy powierzchnią kształtowego odcinka, która jest zwrócona ku temu elementowi a
powierzchnią tego elementu jest zachowany luz (2 6 , 34) umożliwiający sprężyste ugięcie falistego
odcinka (24, 3) i przeskakiwanie nieruchomej zastawki (25, 30) do kolejnych zagłębień podczas
względnego obrotu przemieszczanych elementów.
* * *
Przedmiotem wynalazku jest ustalacz sprężysty przeznaczony dla ustawiania w żądanej pozycji dwóch przemieszczanych względem siebie przesuwnie lub kątowo elementów, zawierający w
jednym z tych elementów zastawkę, a w drugim z nich gniazda dla tej zastawki, przy czym gniazdo i
zastawka są do siebie dociskane sprężyście.
Ustalacze, zwane także fiksatorami, są to mechanizmy przeznaczone do ustalania okresowo
przemieszczanych względem siebie elementów i do zamocowania tych elementów w żądanym
wzajemnym położeniu podczas eksploatacji.
Znane ustalacze składają się z elementu sprężystego, zastawki oraz gniazda dostosowanego do
kształtu zastawki. Element sprężysty i zastawka są usytuowane w jednym z wzajemnie ustalanych
członów przyrządu, a gniazda - w drugim. Tego rodzaju rozwiązania opisane są w książce Waldem ara Oleksiuka pt.: „Wybrane zagadnienia z podstaw konstrukcji przyrządów precyzyjnych“ wyd.
Politechniki Warszawskiej 1979 r., str. 217-225, a ponadto w dziełach pt.: „Dietali i miechanizmy
priborow , spravocznik pod riedakciej P. P. O rnatow skogo“, Wyd. Tiechnika, Kijev, 1978, str.
296-306, oraz Artobolevski J. J. „Miechanizmy v sovriemiernoj tiechnikie“ tom 1, wyd. Nauka,
Moskwa 1979, str. 172-188.
W spólną wadą wszelkich znanych ustalaczy jest to, że gniazda są wykonane bezpośrednio w
powierzchni jednego z wzajemnie ustalanych członów, co wymaga przeważnie zastosowania
obróbki wiórowej, która - jak wiadomo - znacznie zwiększa koszty wytwarzania.
Zadaniem wynalazku jest wyeliminowanie konieczności wykonywania gniazd w którym kolwiek z ustalanych względem siebie elementów. Zadanie to zostało według wynalazku rozwiązane
dzięki temu, że zespół kilku gniazd dla zastawki ma postać kształtowo ugiętego odcinka taśmy lub
drutu, najkorzystniej sprężystego, zaopatrzonego w zagłębienia, który jest umieszczony w jednym z
ustalanych względem siebie elementów, w zasięgu działania zastawki, która jest usytuowana w
drugim z tych elementów.
Pod pojęciem kształtowo ugiętego odcinka taśmy lub drutu należy rozumieć odcinek ugięty
sinusoidalnie, lub mający trójkątny zarys, albo prostokątny, ewolwentowy, dwupromieniowy itp.
Jest sprawą oczywistą, że kształt zastawki winien być odpowiednio dostosowany do zarysu
kształtowego odcinka. Również oczywiste jest także to, że poszczególne gniazda ugięte w odcinku
taśmy lub drutu mogą być przedzielone przerwami, w których taśm a lub drut są w zasadzie proste,
a więc nie są ugięte kształtowo.
Korzystnie jest, gdy kształtowo ugięty odcinek taśmy lub drutu jest tak osadzony w jednym z
przemieszczanych względem siebie elementów, że pomiędzy tą powierzchnią kształtowego
158 136
3
odcinka, która jest zw rócona ku temu elementowi, a powierzchnią tego elementu jest zachowany
luz, który pozw ala na sprężyste ugięcie kształtowego odcinka i przez to umożliwia przeskakiwanie
nieruchomej zastawki do kolejnych zagłębień podczas względnego przemieszczania elementów. W
tym ostatnim przypadku kształtowo ugięty odcinek taśmy lub drutu pełni rolę zarówno zespołu
gniazd jak i sprężyny, służącej do wzajemnego dociskania gniazda do zastawki. Stąd też zastawka
może być na stałe osadzona w drugim z wzajemnie ustalanych elementów i nie potrzebuje być
wyposażona w osobny element sprężysty.
Rozwiązanie według elementu ma tę zaletę, że pozwala na wykonywanie kształtowo ugiętej
taśmy lub drutu tanimi metodam i obróbki plastycznej. Taki kształtowo ugięty odcinek taśmy,
który może mieć ewentualnie kształt zamkniętego pierścienia, umieszcza się najdogodniej w
odpowiednim rowku lub wytoczeniu, wykonanym w jednym z wzajemnie ustalanych elementów i
mocuje go w tym rowku, w dowolny znany sposób, na przykład za pom ocą wkrętów, nitów,
wpustów lub przez zaciskanie.
Przykłady wykonania ustalacza według wynalazku uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1
przedstawia osadzone obrotow o na wale nastawne pokrętło ze sprężystym ustalaczem, w przekroju
prostopadłym do osi wału wzdłuż linii A -A na fig. 2. Fig. 2 - to pokrętło i wał w przekroju
pionowym wzdłuż osi wału, fig. 3 - zespół trzech krzywek osadzonych na wale i zaopatrzonych w
sprężyste ustalacze, w przekroju wzdłuż osi wału, fig. 4 - ten zespół krzywek w przekroju wzdłuż
linii B-B na fig. 3, fig. 5 - osadzoną przesuwnie na wale piastę wyposażoną w sprężysty ustalacz, w
przekroju pionowym wzdłuż osi wału, a fig. 6 - tę piastę w przekroju wzdłuż linii C -C na fig. 5.
W rozwiązaniu uwidocznionym na fig. 1 i 2 na wale 1 zaopatrzonym na gwintowanym końcu w
nakrętkę 2 i podkładkę 3 osadzone jest obrotowo pokrętło 4 . Wzdłużnym ruchom pokrętła 4
przeciwdziała odsądzenie 5 wału 1 i wyżej wspomniana nakrętka 2 z podkładką 3. W wale 1 jest
wycięty wzdłużny rowek 6 oraz pierścieniowy rowek 7. W pierścieniowym rowku 7 jest osadzony
odcinek 8 stalowej taśm y, którego końce 8a są osadzone w wzdłużnym rowku 6. W odcinku tym są
w równych odstępach wykonane zagłębienia 8b. Taśma 8 wraz z jej zagłębieniami jest wpasowana w
pierścieniowy rowek 7 z bardzo małym luzem zarówno względem wału 1 jak i wewnętrznej
powierzchni pokrętła 4. W pokrętle jest wykonany promieniowy gwintowany otw ór 9, w którym
jest umieszczona kulka 10, na którą naciska jednym końcem sprężyna 11 opierająca się swym
drugim końcem o wkręt 12 wkręcony w otwór 9.
W wyżej opisanej konstrukcji, zagłębienia 8b wykonane w taśmie 8 tworzą gniazda dla
zastawki, którą stanowi kulka 10, która może być przesuwana w otworze 9 wbrew działaniu
sprężyny 11.
Wyżej opisane rozwiązanie działa w następujący sposób: wychodząc z pozycji pokazanej na
fig. 1 i 2 przy pokręceniu pokrętła 4 względem wału 1 powoduje się cofnięcie kulki 10 do wnętrza
otworu 9. Wtedy pokrętło może być swobodnie przekręcone, w danym przypadku o kąt 60°, bez
większego wyczuwalnego oporu, aż do położenia, w którym kulka wpada do następnego gniazda
utworzonego przez kolejne zagłębienie taśmy 8. Pokrętło 4 można zablokować względem wału 1
dociągając silnie nakrętkę 2.
W rozwiązaniu przedstawionym na fig. 3 i 4 na wale 13 osadzona jest tuleja 14 z kołnierzem 14a
ustalona przed obrotem względem wału 13 przy pomocy wpustu 15. Na tej tulei 14 są obrotow o
osadzone trzy krzywki 16, 17, 18 przedzielone dystansowymi tulejkami 19. Koniec wału 13 jest
zaopatrzony w osiowy gwintowany otwór, w który jest wkręcona śruba 20, która poprzez podkładkę 21 naciska na krzywki 1 6 , 1 7 , 18 i dystansowe tulejki 19, dociskając je do kołnierza 14a. W
tulei 14 jest wykonany podłużny rowek 22. W każdej z krzywek 16, 17 i 18 jest wykonane wytoczenie
23. W każdej z wymienionych krzywek w przestrzeni ograniczonej ścianami tego wytoczenia oraz
zewnętrzną powierzchnią tulei 14 i czołową powierzchnią tulei 19 lub kołnierza 14a jest umieszczony odcinek 24 faliście ugiętej sprężystej taśmy, którego zgięte końce są zakotwiczone w rowku
22. Odcinek tej taśmy ma w tej przestrzeni dość znaczny luz w kierunku promieniowym, oznaczony
na rysunku liczbą 26. W każdej z krzywek jest wykonany gwintowany otwór, w który jest wkręcony
wkręt 25, którego walcowe zakończenie 25a sięga do wnętrza wytoczenia 23.
W celu zmiany położenia kątowego krzywek 16, 17, 18 względem wału 13 zwalnia się ich
sztywny zacisk przez odkręcenie śruby 20. Przy obracaniu krzywek względem wału, walcowe
zakończenie 25a wkręta 25 naciska w kierunku obwodowym na sąsiedni „garb“ faliście ugiętej
4
158 136
taśmy 24, na skutek czego ugina się ona sprężyście w kierunku promieniowym w ram ach istniejącego luzu 26. Walcowy koniec 25a może przesuwać się w ten sposób do kolejnych gniazd utw orzonych przez falistą taśmę. Z chwilą przerwania obracania krzywki względem wału następuje jej
sprężyste ustalenie dzięki osadzeniu końcówki 25a w zagłębieniu faliście ugiętej taśmy 24. Siła tego
ustalenia jest zależna od kształtu ugięcia, grubości taśmy oraz modułu sprężystości jej materiału.
Krzywki mogą przez zakręcenie śruby 20 zostać zablokowane w nastawionym położeniu.
W rozwiązaniu przedstawionym na fig. 5 i 6 za pom ocą ustalacza według wynalazku reguluje
się wzdłużne położenie piasty względem wału. W tym przypadku na wale 27 jest osadzona piasta 28.
W wale jest wycięty podłużny rowek 29, w którego dnie jest wykonany gwintowany otwór
prostopadły do osi wału. W otworze tym jest wkręcony czop 30 o stożkowym łbie wystającym ku
górze z dna rowka 29. Na wewnętrznej cylindrycznej powierzchni piasty 28 jest wyfrezowane
podłużne wybranie, w którym jest osadzony wpust 31 o przekroju ceowym. W pust ten jest
przykręcony do piasty za pomocą dwóch śrub 32 przechodzących przez przelotowe otwory wykonane w piaście w kierunku promieniowym. Pomiędzy wpustem 31 a piastą 28 są umocowane końce
sprężystej taśmy 33 ugiętej faliście w środkowym jej odcinku, który jest umieszczony w rowku
utworzonym przez ram iona ceowego wpustu. Pomiędzy tym środkowym odcinkiem falistej taśmy
a „dnem“ ceowego wpustu zachowany jest dość znaczny luz, oznaczony na rysunku liczbą 34.
Podobnie jak w przypadku opisanym w związku z fig. 2 i 3 poosiowe przesuwanie piasty
możliwe jest dzięki sprężystemu ugięciu środkowej części faliście ugiętego odcinka taśmy 33, dzięki
czemu stożkowy koniec czopa 30 może przechodzić do kolejnych gniazd utworzonych przez
zagłębienia fali taśmy 33.
158 136
F ig . 5.
F ig . 6.
158 136
F i g . 4.
Fig. 1.
F i g . 2.
Z akład Wydawnictw U P RP. Nakład 90 egz.
Cena 5000 zł.
Документ
Категория
Без категории
Просмотров
3
Размер файла
441 Кб
Теги
pl158136b1
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа