close

Вход

Забыли?

вход по аккаунту

?

PL162803B1

код для вставкиСкачать
RZEC ZPO SPO LITA
POLSKA
(12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11) 162803
(13) B1
(21) Num er zgłoszenia:
Urząd Patentowy
Rzeczypospolitej Polskiej
(22) Data zgłoszenia:
286924
17.09.1990
(51) IntCl5 :
C07C 59/70
C07C 51/367
Sposób otrzymywania kwasu 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/ fenoksyoctowego
(43)
Zgłoszenie ogłoszono:
(73)
Uprawniony z patentu:
Politechnika Wrocławska, Wrocław, PL
23.03.1992 BUP 06/92
(72)
Twórcy wynalazku:
Ryszard Kowal, Wrocław, PL
Zbigniew Golubski, Wrocław, PL
(45)
O udzieleniu patentu ogłoszono:
31.01.1994 WUP 01/94
5( 7 )
1. Sposób otrzymywania kwasu 2,4-di-/1,1l-dimetylopropylo/fenoksyoctowego, znamienny tym, że 1 mol 2,4-di-/1, 1-dimelylopropylo/-fenolu poddaje się reakcji 0-alkilowania
0,5-2,5 molami chlorooctanu etylu prowadzonej w dwufazowym układzie toulen-bezwodny
węglan potasu w obecności katalizatora przeniesienia fazowego w postaci czwartorzędowej
soli amoniowej, korzystnie bromku benzylotrietyloamoniowego, przy czym reakcję prowadzi
się w temperaturze 80-110°C, a otrzymany ester etylowy kwasu 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego poddaje się reakcji hydrolizy w mieszaninie wody i mieszającego się z
wodą alkoholu w obecności silnej zasady, korzystnie wodorotlenku potasu lub wodorotlenku
sodu, po czym otrzymany surowy kwas 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowy poddaje;
się destylacji z parą wodną, korzystnie z przegrzaną parą wodną.
Sposób otrzymywania kwasu
2,4-di-/1,1 - dimetylopropylo/fenoksyoctowego
Zastrzeżenia
patentowe
1. Sposób otrzymywania kwasu 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego, znamienny tym, że 1 mol 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/-fenolu poddaje się reakcji 0-alkilowania 0,5-2,5
molami chlorooctanu etylu prowadzonej w dwufazowym układzie toulen-bezwodny węglan
potasu w obecności katalizatora przeniesienia fazowego w postaci czwartorzędowej soli amoniowej, korzystnie bromku benzylotrietyloamoniowego, przy czym reakcję prowadzi się w
temperaturze 80-110°C, a otrzymany ester etylowy kwasu 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego poddaje się reakcji hydrolizy w mieszaninie wody i mieszającego się z wodą
alkoholu w obecności silnej zasady, korzystnie wodorotlenku potasu lub wodorotlenku sodu, po
czym otrzymany surowy kwas 2,4-di-/1, 1-dimetylopropylo/fenoksyoctowy poddaje się destylacji z parą wodną, korzystnie z przegrzaną parą wodną.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się od 0,01 do 1 mola czwartorzędowej soli amoniowej na 1 mol 2,4-di-/1,1- dimetylopropylo/fenolu.
* * *
Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania kwasu 2,4-di-/1,1- dimetylopropylo/fenoksyoctowego stosowanego jako substrat do wytwarzania komponentów lipofilowych
używanych w barwnej fotografii.
Dotychczas znany sposób otrzymywania kwasu 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego polega na reakcji 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenolu z kwasem chlorooctowym w
obecności zasadowego katalizatora w postaci wodorotlenku sodu lub wodorotlenku potasu.
Zasadniczą wadą tego sposobu otrzymywania jest mała wydajność wynosząca rzędu 40%.
Dodatkową wadą jest otrzymywanie kwasu 2,4- di-/l,l-dimetylopropylo/fenoksyoctowego o
stosunkowo małej czystości bo zawierającego rzędu 60% nieprzereagowanego 2,4-di-/1,1dimetylopropylo/fenolu. 2,4-Di-/1,1-dimetylopropylo/fenol, stanowiący główne zanieczyszczenie kwasu 2 ,4 -d i-/1, 1-dim etylopropylo/fenoksyoctowego, obniża jakość materiałów
fotograficznych i powoduje komplikacje technologiczne w ich produkcji. Podobne właściwości
fizyczne kwasu 2,4-di-/1, 1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego i 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenolu potęgują trudności w procesie oczyszczania tego kwasu.
Istota wynalazku polega na tym, że 1 mol 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenolu poddaje się
reakcji 0-alkilowania 0,5-2,5 molami chlorooctanu etylu prowadzonej w dwufazowym układzie
toluen-bezwodny węglan potasu w obecności katalizatora przeniesienia fazowego w postaci
czwartorzędowej soli amoniowej, korzystnie bromku benzylotrietyloamoniowego, przy czym
reakcję prowadzi się w temperaturze 80-110°C, a otrzymany ester etylowy kwasu 2,4-d -/1,1dimetylopropylo/fenoksyoctowego poddaje się reakcji hydrolizy w mieszaninie wody i mieszającego się z wodą alkoholu w obecności silnej zasady, korzystnie wodorotlenku potasu lub
wodorotlenku sodu, po czym otrzymany surowy kwas 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowy poddaje się destylacji z parą wodną, korzystnie z przegrzaną parą wodną. Do istoty
wynalazku należy również to, że stosuje się od 0,01 do 1 mola czwartorzędowej soli amoniowej
na 1 mol 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenolu.
Zasadniczą zaletą sposobu według wynalazku jest duża wydajność wynosząca rzędu 90%.
Dodatkową zaletą jest otrzymywanie kwasu 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego o
stosunkowo dużej czystości bo zawierającego około 98% czystego produktu, a ilość nieprzereagowanego 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenolu wynosi jedynie około 2%. Dalszą zaletą jest
to, że wydajność reakcji nie zależy od wielkości kationu użytej czwartorzędowej soli amoniowej.
162 803
3
Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykładach wykonania i na rysunku, który
przedstawia schemat reakcji, gdzie R1 = CH 3 , n- C4H 9, C2H 5 ; R2 = C 16H 33, CH2Ph; zaś X = Cl,
B r, H S04".
P r z y k ł a d I. W kolbie, zaopatrzonej w mieszadło, termometr i nasadkę do
azeotropowego usuwania wody, połączoną z chłodnicą zwrotną, umieszcza się 106g /0,77 mola/
bezwodnego węglanu potasu i 150 cm3 toluenu. Mieszaninę tę podczas intensywnego mieszania
ogrzewa się do temperatury wrzenia toluenu. Ogrzewanie prowadzi się do momentu, gdy w
nasadce azeotropowej przestanie przybywać wody. Następnie mieszaninę ochładza się do
temperatury pokojowej, dodaje 18g /7,7.10-2mola/ 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenolu, 10,3
g/9cm3, 8,4.10-2mola/ chlorooctanu etylu i 1,6 g /7,7.103mola/ bromku benzylotrietyloamoniowego, po czym kontynuuje się ogrzewanie w temperaturze 100° stosując intensywne mieszanie. Przebieg reakcji kontroluje się przy pomocy chromatografii gazowo-cieczowej. Ogrzewanie
przerywa się po 3 godzinach. Mieszaninę ochładza się do temperatury pokojowej i sączy.
Odsączoną stałą pozostałość przemywa się toluenem, a toluenowy roztwór przemywa się dwoma
porcjami wody, po 100 cm3 każda. Po odparowaniu toluenu na wyparce otrzymuje się z 94%
wydajnością 23,2 g surowego estru etylowego kwasu 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego w postaci żółtego oleju.
Według chromatografii gazowo-cieczowej 12% DEGS na Chromosorbie G, KS, 1m,
160°C, N2/ surowy ester etylowy kwasu 2,4-di-/1, 1- dimetylopropylo/fenoksyoctowego
zawiera 86,8% estru etylowego kwasu 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego, czas
retencji τ = 12,1 minut, o ra z -13,2% nieprzereagowanego 2,4-di-/1,1- dimetylopropylo/fenolu, czas retencji τ= 8,1 minuty. W kolbie zaopatrzonej w mieszadło i chłodnicę zwrotną
umieszcza się 23,2 g /7,2.10-2mola/ otrzymanego estru etylowego kwasu 2,4-di-/1, 1dimetylopropylo/fenoksyoctowego, 4,4 /0,11 mola/ stałego NaOH i dodaje 150 cm3 mieszaniny etanol-woda /1 :1 v/v/. Po ogrzaniu mieszaniny reakcyjnej, która w temperaturze
pokojowej jest mieszaniną dwuwarstwową, staje się ona mieszaniną jednorodną o jasnobrązowym zabarwieniu. Po 9-ciu godzinach ogrzewania w temperaturze wrzenia reakcję
przerywa się, roztwór zakwasza rozcieńczonym /1:5/ kwasem solnym i poddaje destylacji
z parą wodną. Początkowo z parą wodną destyluje czysty etanol, a następnie 2,4-di-/1,1dimetylopropylo/fenol o inne zanieczyszczenia. Warstwę organiczną destylatu estrahuje się
toluenem, oddziela od warstwy wodnej ekstraktu i analizuje jej skład przy pomocy chromatografii gazowo-cieczowej. Pod koniec destylacji warstwa organiczna destylatu zawiera
wyłącznie czysty 2,4-di-/1, 1-dimetylopropylo/fenol. Odbiera się 7 litrów destylatu, z którego po ekstrakcji toluenem odzyskuje się 4 ,1g żółtego oleju zawierającego 90% 2,4-di-/1, 1dimetylopropylo/fenolu. Do pozostałości w kolbie destylacyjnej dodaje się 100 cm3 wody,
alkalizuje 10% roztworem NaOH i ogrzewa do wrzenia, a po rozpuszczeniu składników
dodaje się węgiel aktywny i ponownie doprowadza do wrzenia, po czym sączy na gorąco.
Przesącz zakwasza się rozcieńczonym /1:5/ kwasem solnym do pH = 1, co powoduje
wydzielenie stałego kwasu 2,4-di-/1,1- dimetylopropylo/fenoksyoctowego w postaci beżowego
osadu. Po odsączeniu osad przemywa się na sączku wodą i suszy w temperaturze pokojowej, w
próżni nad P2O5. Otrzymuje się z 77% wydajnością 14 g kwasu 2,4-di-/1,1- dimetylopropylo/fenoksyoctowego, w przeliczeniu na zużyty 2,4-di- /1,1-dimetylopropylo/fenol. Po krystalizacji z n-heksanu otrzymuje się 12 g czystego kwasu 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego
w postaci bezbarwnych płytek o temperaturze topnienia 124-127°C. Dane analityczne otrzymanego kwasu 2,4-di-/1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego są następujące: 1H NMR /80MHz/,
CDCl3, TMS, δ [ppm]: 0,65, dt, JH-H = 7Hz, 6H, C/CH3/ 2CH 2 CH3, 1,24. s, 6H, C/CH3/ 2CH2CH3 ;
1,36, s, 6H, C/CH3/2CH2CH 3 ; 1,60, q JH-H = 6Hz, 2H, C/CH3/ 2CH 2CH3 ; 1,86, q, JH-H = 6Hz, 2H,
C/CH 3/ 2CH 2CH3 ; 4,60, s, 2H, OCH2COOH; 6,70-7,32, m, 3H,HAr; 7,61, s, 1H, COOH.
JR /KBr/ v [cm'1]: 3500, OH, 2948, C-Halif; 1726, C = 0; 1190, Ar-O-CH2.
P r z y k ł a d II. Postępuje się jak w przykładzie 1 z tą różnicą, że zamiast destylacji z
parą wodną prowadzi się destylację z przegrzaną parą wodną surowego kwasu 2,4-di- /1,1-dimetylopropylo/fenoksyoctowego, po czym postępuje się dalej jak w przykładzie I. Zastosowanie
destylacji z przegrzaną parą wodną w zależności od parametrów przegrzanej pary wodnej,
zmniejsza kilkakrotnie czas trwania destylacji i ilość odbieranego destylatu.
162 803
Departam ent Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.
Cena 10 000 zł
Документ
Категория
Без категории
Просмотров
2
Размер файла
354 Кб
Теги
pl162803b1
1/--страниц
Пожаловаться на содержимое документа